Uluslararası Adalet Divanı önüne gelen hukuki bir uyuşmazlıkta, olaya uygulanacak herhangi bir uluslararası antlaşma hükmü veya uluslararası teâmül (yapılageliş) kuralı bulunmaması durumunda, hakimin davayı çözümsüz bırakmaması (non-liquet yasağı) esastır. Divan, böyle bir hukuk boşluğunu doldurmak ve uyuşmazlığı karara bağlamak için Statüsü'nün 38. maddesinde belirtilen asli kaynaklardan birine başvurur.
Buna göre, metinde özellikleri belirtilen ve uyuşmazlıkların çözümünde başvurulan bu asli uluslararası hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
- AUluslararası yargı kararları (İçtihatlar)
- BHakkaniyet ve nisfet (Ex aequo et bono)
- Hukukun genel ilkeleriAnswer
- DDoktrin (Öğreti)
- EEmredici kurallar (Jus cogens)
Answer
Hukukun genel ilkeleri
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesine göre, mahkemenin uygulayacağı asli kaynaklar sırasıyla; uluslararası antlaşmalar, uluslararası teamül ve medeni milletlerce kabul edilen hukukun genel ilkeleridir. Bir hukuki uyuşmazlıkta olaya uygulanacak somut bir antlaşma veya teamül kuralı yoksa, hakim 'hukukta boşluk var' diyerek yargılamaktan kaçınamaz (non-liquet yasağı). Bu tür durumlarda hakim, asli bir kaynak olan 'hukukun genel ilkelerine' (örneğin ahde vefa, iyi niyet, kesin hüküm) başvurarak boşluğu doldurur ve uyuşmazlığı karara bağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası Hukukun Asli Kaynakları ve Non-liquet Yasağı