Question

Difficulty: HardAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Ana akım uluslararası ilişkiler teorilerini eleştiren bir araştırmacı, fail ve yapı ilişkisine dair şu argümanı geliştirmiştir: 'Eğer uluslararası sistemi sadece maddi güç kapasitelerinin dağılımı üzerinden kavramsallaştırırsak, devleti bu değişmez çerçevenin pasif bir nesnesi haline getiririz. Diğer yandan, uluslararası politikayı yalnızca devletlerin önceden var olan verili çıkarları doğrultusunda yürüttükleri fayda maksimizasyonuna indirgersek, bu çıkarların ve devlet kimliklerinin hangi sosyal süreçlerden geçerek oluştuğunu açıklayamayız. Oysa anarşi ve devlet, biri diğerini tek yönlü belirleyen bağımsız değişkenler değildir; devletlerin sergilediği pratikler anarşik kültürü sürekli olarak yeniden üretirken, bu sosyal yapı da devletlerin ne tür aktörler olduğunu ve hangi kimliklere sahip olduğunu tanımlar.'

İnşacı (konstrüktivist) teoriye ait bu perspektifin, disiplindeki aktör-sistem sorunsalına getirdiği kavramsal çözüm aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

  1. A
    Anarşik yapının faillerin pratiklerinden ontolojik olarak önce geldiğini ve devletlerin sosyal kimliklerinden bağımsız olarak güç mücadelesini zorunlu kılan değişmez bir maddi gerçeklik olduğunu öngören yapısal determinizm.
  2. B
    Sistemik düzeydeki kısıtlamaları dışlayarak, uluslararası ilişkileri yalnızca devletlerin içsel niteliklerine ve liderlerin insan doğasına indirgeyen analiz düzeyi yaklaşımı.
  3. Yapı ve failin birbirlerine ontolojik bir önceliği bulunmadığını ve sosyolojik bir süreçte birbirlerini sürekli olarak yeniden ürettiklerini savunan karşılıklı kuruluş (co-constitution) yaklaşımı.Answer
  4. D
    Sistemin Hobbesçu bir etkileşim alanından ibaret olduğunu, ancak faillerin diplomatik pratiklerle bu yapıyı Grotiusçu bir uluslararası topluma dönüştürdüklerini iddia eden çoğulcu-dayanışmacı perspektif.
  5. E
    Yapının sadece devletlerin mutlak ve göreli kazanç hesaplamalarını sınırlayan dışsal bir faktör olduğunu ve faillerin kimliklerinin bu etkileşimden bağımsız şekillendiğini savunan rasyonalist yaklaşım.

Answer

İnşacı teorinin ajan-yapı sorunsalına getirdiği çözüm, yapı ve failin birbirini sosyolojik bir süreçte var ettiği 'karşılıklı kuruluş' (co-constitution) yaklaşımıdır.
Soru metnindeki alıntı, Alexander Wendt'in fail-yapı tartışmasına (agent-structure problem) getirdiği temel teorik katkıyı özetlemektedir. İnşacılığa göre, devletlerin (faillerin) kimlikleri ve çıkarları önceden verili (egzojen) değildir, yapının sosyokültürel bağlamı içinde oluşur. Eş zamanlı olarak yapı (uluslararası anarşi) da ontolojik olarak faillerden bağımsız bir fiziksel veya maddi gerçeklik değildir; tam tersine devletlerin günlük pratikleri ile sosyal olarak var edilen (inşa edilen) bir olgudur. Bu iki kavramın birbirine önceliği yoktur ve birbirlerini var ederler. Bu sosyolojik etkileşim durumuna teoride 'karşılıklı kuruluş' (co-constitution) adı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki eleştirilen teorik pozisyonları analiz et
Araştırmacı, sistemin maddi ve değişmez olduğunu savunan determinist yaklaşımı (neorealizm) ve çıkarların yapıdan bağımsız verili olduğunu savunan rasyonalist yaklaşımı eleştirmektedir.
Sorudaki metnin neye karşı çıktığını anlamak, inşacılığın özgün teorik alanını tespit etmeyi kolaylaştırır.
2
Metinde sunulan temel kavramsal argümanı tespit et
Metinde 'anarşi ve devlet, biri diğerini tek yönlü belirleyen bağımsız değişkenler değildir' ve 'pratikler anarşiyi yeniden üretirken, sosyal yapı da devletlerin kimliklerini tanımlar' ifadeleri yer almaktadır.
Bu ifadeler, yapının veya failin tek başına belirleyici olamayacağını, aralarında ontolojik bir eşitlik olduğunu gösterir.
3
Bulunan argümanı seçeneklerdeki teorik terimlerle eşleştir
Fail ve yapının ontolojik önceliğinin bulunmadığı ve sosyolojik olarak birbirlerini yeniden ürettikleri durum, literatürde 'karşılıklı kuruluş' (co-constitution) kavramı ile ifade edilir.
Alexander Wendt'in temsil ettiği inşacı teorinin fail-yapı tartışmasına getirdiği teorik sentez tam olarak bu ilkeye dayanır.

Key Concept

Karşılıklı Kuruluş (Co-constitution) İlkesi
Rate this question