Question

Difficulty: MediumÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

(A)(A) Devleti'nde üretilen ve içeriğinde uluslararası standartlara aykırı derecede yüksek oranda kimyasal atık barındıran bir endüstriyel gübre, (B)(B) Devleti'ne ihraç edilmiştir. Bu gübrenin (B)(B) Devleti'ndeki tarım arazilerinde kullanılması sonucunda toprak yapısı bozulmuş ve yer altı su kaynakları zehirlenmiştir. Söz konusu tarım arazilerinin sahipleri ve maddi zarara uğrayan şahıslar ise (C)(C) Devleti vatandaşıdır.

Bu olayda (B)(B) Devleti'nin, kendi ülkesinde meydana gelen çevre kirliliği ve maddi zarar nedeniyle yargı yetkisini kullanması, uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisi ile açıklanabilir?

  1. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiAnswer
  2. B
    Aktif şahsilik ilkesi
  3. C
    Pasif şahsilik ilkesi
  4. D
    Koruma (güvenlik) ilkesi
  5. E
    Evrensellik ilkesi

Answer

Fiilin sonucunun veya etkisinin devletin kendi topraklarında meydana gelmesine dayanan Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesi
Mülkilik ilkesinin nesnel (objektif) görünümü, bir suçun veya hukuka aykırı fiilin başka bir devlet ülkesinde başlamasına rağmen, icra hareketlerinin bir kısmının veya asıl sonucunun yargı yetkisi kullanılmak istenen devletin ülkesinde gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkar. Olayda gübre (A)(A) Devleti'nde üretilmiş olsa da, toprağın zehirlenmesi ve kirliliğin oluşması (B)(B) Devleti'nde meydana geldiği için bu devlet nesnel mülkilik uyarınca yetkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Fiilin başlangıç noktasını tespit et.
Gübre üretimi ve ihracat hazırlığı (A)(A) Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Yargı yetkisinin sınır ötesi etkisini anlamak için eylemin nerede başladığı önemlidir.
2
Fiilin sonucunun (netice) nerede gerçekleştiğini belirle.
Çevre kirliliği, toprak bozulması ve su kaynaklarının zehirlenmesi (B)(B) Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesi, suçun unsurlarından biri (fiil veya netice) ülkede gerçekleştiğinde devreye girer.
3
Neticeye dayalı yetki türünü tanımla.
Dışarıda başlayan bir fiilin içeride sonuç doğurması 'Nesnel Mülkilik' olarak adlandırılır.
Uluslararası hukukta (özellikle Lotus Davası prensibiyle) neticenin gerçekleştiği yer devleti yetkilidir.

Key Concept

Mülkilik ilkesi, bir devletin kendi sınırları içinde gerçekleşen olaylar üzerindeki tam yetkisini ifade eder; 'nesnel' türü ise sınır ötesi fiillerin yerel sonuçlarını kapsar.

Practice More

Lotus Davası'nda (Fransa v. Türkiye) gemilerin çarpışması sonucu ölüm olayının gemide gerçekleşmesinin mülkilik bağlamında nasıl değerlendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question