Examkin

Question

Difficulty: MediumFrankfurt Okulu ve Eleştirel Teori

Frankfurt Okulu'nun kurucu figürleri olan Max Horkheimer ve Theodor Adorno, 'Aydınlanmanın Diyalektiği' adlı eserlerinde modernitenin rasyonelleşme sürecinin paradoksal bir şekilde yeni tahakküm biçimlerine yol açtığını savunurlar. Bu yaklaşıma göre, başlangıçta insanı doğanın ve hurafelerin baskısından kurtarmayı amaçlayan aklın, zamanla bireysel özgürlüğü kısıtlayan bir baskı aracına dönüşmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Akılın özgürleşimci ve eleştirel karakterini kaybederek sadece teknik verimliliğe ve araç-amaç uyumuna odaklanan 'araçsal' bir nitelik kazanmasıAnswer
  2. B
    Toplumsal düzenin ve statükonun korunması için egemen sınıfların sivil toplum kanalları üzerinden entelektüel ve ahlaki bir rıza üretmesi
  3. C
    Uluslararası sistemin merkezi bir otoriteden yoksun olmasının, devletleri hayatta kalabilmek için rasyonel güç maksimizasyonuna zorlaması
  4. D
    Sosyal bilimlerin toplumsal olguları doğa bilimlerinde olduğu gibi dışarıda duran nesnel ve değişmez yasalar olarak kabul etmesi
  5. E
    Ekonomik karşılıklı bağımlılığın artmasıyla birlikte rasyonel devletlerin mutlak kazanç elde etmek için uluslararası rejimler kurması

Answer

Aklın özgürleşimci karakterini yitirerek araçsal bir nitelik kazanması
Horkheimer ve Adorno'ya göre, Aydınlanma süreciyle birlikte akıl, 'ne yapmalı?' sorusunu soran eleştirel gücünü kaybetmiş ve sadece 'nasıl yapmalı?' sorusuna yanıt veren teknik bir araca dönüşmüştür. Bu araçsal akıl, doğayı kontrol altına aldığı gibi insanı da verimlilik ve sistemin işleyişi adına bir nesne haline getirerek tahakküm üretir.

Step-by-Step Solution

1
Düşünür ve eser eşleştirmesi yapılması
Horkheimer ve Adorno'nun 'Aydınlanmanın Diyalektiği' eseri odak noktasına alınır.
Sorunun temelini oluşturan kuramsal çerçeveyi belirlemek için gereklidir.
2
Aydınlanmanın Diyalektiği kavramının analiz edilmesi
Aydınlanmanın, insanı özgürleştirmek isterken tam tersine (diyalektik olarak) bir tahakküm aracına dönüştüğü saptanır.
Teorinin paradoksal yapısını anlamak için gereklidir.
3
Araçsal Akıl (Instrumental Reason) kavramının tanımlanması
Aklın, değerleri sorgulamak yerine sadece hedeflere ulaşmak için en verimli araçları seçen teknik bir hesaplayıcıya dönüştüğü sonucuna varılır.
Modernitedeki tahakkümün temel mekanizmasını belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Araçsal Akıl ve Aydınlanmanın Diyalektiği

Hints

1
Düşünürlerin rasyonalitenin 'türündeki' değişime odaklandığını hatırlayın.
2
Aklın sadece teknik bir verimlilik aracı haline gelmesine ne ad verilir?
3
'Araçsal Akıl' (Instrumental Reason) kavramı bu sorunun anahtarıdır.

Practice More

Robert Cox'un 'Problem Çözücü Teori' ile 'Eleştirel Teori' ayrımını inceleyerek Frankfurt Okulu'nun etkisini uluslararası ilişkiler bağlamında pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori