Question

Difficulty: Very hardFrankfurt Okulu ve Eleştirel Teori

Uluslararası İlişkiler disiplininde Frankfurt Okulu’nun temsil ettiği eleştirel duruşun temelinde yatan; dış dünyayı kontrol etme ve yönetme arzusuna dayanan, toplumsal olguları doğal yasalar gibi değişmez kabul eden ve Jürgen Habermas tarafından "teknik ilgi" (technical interest) olarak kavramsallaştırılan bilgi türünün, pratiğe yansıyan ve yalnızca önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmak için en etkin araçları hesaplayan akılsal biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Araçsal akılAnswer
  2. B
    Pratik akıl
  3. C
    İletişimsel akıl
  4. D
    Özgürleştirici akıl
  5. E
    Stratejik rasyonalite

Answer

Araçsal akıl (Instrumental reason)
Doğru cevap olan araçsal akıl, Max Horkheimer ve Jürgen Habermas gibi Frankfurt Okulu düşünürlerinin ana akım (geleneksel) sosyal bilimlere yönelttiği temel eleştiridir. Bu akıl yürütme biçimi, toplumsal dünyayı teknik bir yönetişim alanı olarak görür ve Habermas'ın 'teknik ilgi' (nesneler üzerinde kontrol kurma arzusu) olarak tanımladığı epistemolojik zemine dayanır. Uluslararası İlişkilerde neorealizm ve neoliberalizm gibi 'sorun çözücü' teoriler, mevcut düzenin devamlılığını sağlamak için araçsal rasyonaliteyi kullanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Habermas'ın bilgi kuramsal ilgiler sınıflamasını analiz etme
Habermas bilgiyi; teknik (kontrol), pratik (anlama) ve özgürleştirici (eleştiri) olarak üçe ayırır.
Soruda bahsedilen 'kontrol ve yönetim' arzusu teknik ilgiye işaret eder.
2
Teknik ilgi ile rasyonalite biçimi arasındaki bağı kurma
Teknik ilgi, toplumsal dünyayı manipüle edilecek bir nesne olarak görür ve bu da 'araçsal akıl' yürütmeyi doğurur.
Araçsal akıl, değerleri dışlayarak sadece 'maliyet-fayda' ve 'amaç-araç' etkinliğine odaklanır.
3
Ana akım Uluslararası İlişkiler teorileriyle ilişkilendirme
Neorealizm ve Neoliberalizm gibi teoriler, uluslararası sistemi verili kabul edip teknik yönetime odaklandıkları için bu kategoriye girer.
Frankfurt Okulu, bu teorileri verili düzeni meşrulaştıran 'geleneksel teoriler' olarak tanımlar.

Key Concept

Habermas'ın Bilgi Kuramsal İlgileri ve Araçsal Akıl Eleştirisi
Rate this question