Question

Difficulty: MediumUluslararası Antlaşmalar

Bir devletin, bir uluslararası antlaşmanın belirli hükümlerinin kendisi hakkındaki hukuki etkisini dışlamak veya değiştirmek üzere ileri sürdüğü çekinceye (rezervasyon) karşı diğer bir akit devletin itirazda bulunması durumunda uyuşmazlığın hukuki akıbetine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Çekinceye itiraz eden devlet, antlaşmanın çekince koyan devletle kendi arasında yürürlüğe girmesine karşı olduğunu kesin olarak ifade etmedikçe, antlaşma bu iki devlet arasında yürürlüğe girer.Answer
  2. B
    Bir çekince, uluslararası hukukun emredici bir kuralına (jus cogens) aykırı olsa dahi, diğer akit devletlerin itiraz etmemesi durumunda hukuki geçerlilik kazanır.
  3. C
    Çekincelerin yorumlanması ve geçerliliği konusunda doktrindeki ortak görüşler, antlaşmanın açık lafzından üstün bir asli hukuk kaynağı olarak kabul edilir.
  4. D
    Çekinceye itiraz edilmesi durumunda, uyuşmazlığın çözümü için üçüncü bir tarafın tarafları sadece bir araya getirmesi (dostça girişim), çözüm önerisi sunulan arabuluculuk süreciyle aynı hukuki statüdedir.
  5. E
    Devletlerin egemenlik hakkı uyarınca, antlaşmalara konulan çekinceler devletin ticari nitelikli (jure gestionis) işlemleri için de her durumda mutlak yargı bağışıklığı sağlar.

Answer

Çekinceye itiraz eden devletin, antlaşmanın yürürlüğe girmesine karşı olduğunu kesin ve açık bir şekilde belirtmediği sürece antlaşmanın iki devlet arasında yürürlüğe girmesi.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 20. maddesinin 4. fıkrasının (b) bendi uyarınca; çekinceye itiraz eden bir devlet, antlaşmanın kendisi ile çekince koyan devlet arasında yürürlüğe girmesine karşı olduğunu kesin olarak ifade etmedikçe, bu itiraz antlaşmanın yürürlüğe girmesine engel teşkil etmez. Bu durumda antlaşma, iki devlet arasında yürürlüğe girer ancak Madde 21/3 uyarınca çekinceye konu olan hükümler, çekincenin kapsamı ölçüsünde bu iki devlet arasında uygulanmaz.

Step-by-Step Solution

1
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin çekincelere ilişkin 19-23. maddeleri arasındaki hukuki rejimi analiz etmek.
Çekincelerin kabulü ve itirazların sonuçlarının Madde 20 ve 21'de düzenlendiği tespit edilir.
Antlaşmalar hukukunda çekince kurumunun işleyişini ve devletler arası hukuki etkisini belirlemek için temel yasal dayanak budur.
2
Bir devletin koyduğu çekinceye başka bir devletin yaptığı 'itiraz' (objection) işleminin antlaşmanın yürürlüğe girmesi üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Sözleşmenin 20(4)(b) maddesine göre, itirazın antlaşmayı engellemediği, sadece itiraz eden devletin 'kesin bir muhalefet' (definite opposition) şerhi düşmesi halinde yürürlüğün engellendiği sonucuna varılır.
Uluslararası hukukta antlaşmaların mümkün olduğunca çok devlet arasında, çekince konusu hükümler hariç tutularak da olsa, ayakta tutulması (favor contractus) esastır.

Key Concept

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde çekinceye itirazın 'varsayılan' hukuki etkisi.
Rate this question