Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38/1-c maddesinde "uygar uluslarca kabul edilen hukukun genel ilkeleri" başlığı altında düzenlenen kaynak, uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu kaynağın uluslararası uyuşmazlıkların çözümündeki temel işlevi ve hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Ulusal hukuk sistemlerinde ortak olarak bulunan ilkelerin, uluslararası hukukta antlaşma veya teamül kuralı bulunmaması halinde "non-liquet" (hukuk boşluğu) durumunu engellemek amacıyla uyuşmazlığa uygulanmasıdır.Answer
- BBu ilkelerin bir uyuşmazlığa uygulanabilmesi için, uyuşmazlık taraflarının Divan'a Statü'nün 38/2. maddesi kapsamında "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde karar verme yetkisini açıkça tanımış olması gerekir.
- CHukukun genel ilkeleri, yargı kararları ve doktrin ile birlikte "yardımcı kaynaklar" kategorisinde yer aldığından, Divan bu ilkelere ancak diğer kaynakları yorumlamak amacıyla başvurabilir.
- DBu ilkeler, uluslararası toplumun bütünü tarafından tanınan ve hiçbir şekilde aksine işlem yapılamayan "jus cogens" (emredici hukuk) kurallarıyla hiyerarşik olarak aynı düzeydedir.
- EBu ilkeler, devletlerin uluslararası alandaki sürekli uygulamaları (state practice) ve bu uygulamaların hukuki bir zorunluluk olduğu inancı (opinio juris) ile oluşan kurallardır.
Answer
Hukukun genel ilkeleri, ulusal hukuk sistemlerinde ortak olan (örneğin res judicata, estoppel, iyiniyet) ve uluslararası hukukun yapısına uygun düşen ilkelerin, antlaşma ve teamül boşluklarını doldurarak yargıcın karar vermekten kaçınmasını (non-liquet) önlemek amacıyla kullanılmasıdır.
Doğru ifade, hukukun genel ilkelerinin asli kaynak niteliğinde olduğunu ve antlaşma ya da teamül hukukunda bir kural bulunmadığı hallerde mahkemelerin hüküm vermekten kaçınmasını (non-liquet) engelleme işlevine sahip olduğunu belirtir. Bu ilkeler genellikle ulusal hukuklardaki özel hukuk mantığının (örneğin; hüküm kesinliği, kimsenin kendi hatasından yararlanamaması) uluslararası hukuka uyarlanmasıyla elde edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukukun Genel İlkelerinin Boşluk Doldurma (Non-liquet'yi Önleme) İşlevi
Practice More
Uluslararası hukukta 'infra legem' (hukuk içinde) hakkaniyet ile Madde 38/2'deki 'ex aequo et bono' arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s