Question

Difficulty: MediumHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, uyuşmazlık konusuna uygulanacak herhangi bir antlaşma hükmü veya teamül kuralı bulunmadığını (hukuki boşluk) tespit etmiştir. Davacı devlet uyuşmazlığın "hakkaniyet ve nisfet" (exex aequoaequo etet bonobono) temelinde çözülmesini talep ederken, davalı devlet bu yöntemin uygulanmasına karşı çıkmaktadır. Bu durumda Divan'ın uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet çerçevesinde çözememesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hakkaniyetin yalnızca mevcut hukuk kurallarının yorumlanmasında bir yardımcı araç olarak kullanılabilmesi
  2. Statü uyarınca bu yetkinin kullanılabilmesi için uyuşmazlığın tüm taraflarının bu konuda açık rızasının aranmasıAnswer
  3. C
    Divan'ın hukuki boşluk durumlarında yalnızca 'hukukun genel ilkelerine' başvurmakla yükümlü olması
  4. D
    Hakkaniyet ve nisfetin, Statü'de sayılan asli kaynaklar arasında yer almayan bir yardımcı kaynak olması
  5. E
    Davacı devletin talebinin, Divan'ın yargı yetkisini kullanması için yeterli bir tek taraflı işlem sayılmaması

Answer

Divan'ın hakkaniyet ve nisfet temelinde karar verebilmesi için uyuşmazlığın tüm taraflarının bu konuda açıkça anlaşmış olması (rıza göstermesi) zorunludur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, Divan'ın hukuk kurallarına bağlı kalmaksızın, tamamen adalet ve hakkaniyet duygusuna dayanarak (exex aequoaequo etet bonobono) bir hüküm kurabilmesi için uyuşmazlığın taraflarının bu konuda açık ve kesin bir şekilde anlaşmış olmaları (rıza beyan etmeleri) zorunludur. Senaryoda taraflardan birinin itiraz etmesi, bu ortak rızanın oluşmadığını gösterir ve Divan'ın bu yetkiyi kullanmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün otuz sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının incelenmesi.
İlgili fıkra, Divan'ın hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono) uyarınca karar verebilmesi için tarafların bu konuda anlaşmış olmasını şart koşar.
Bu yetki, Divan'ın yürürlükteki pozitif hukuk kurallarının dışına çıkmasına izin verdiği için devlet egemenliği gereği özel rıza aranır.
2
Uyuşmazlıktaki tarafların tutumlarının değerlendirilmesi.
Davacı devlet talep etse de davalı devletin bu yönteme itiraz ettiği görülmektedir.
Hakkaniyet ve nisfet yetkisi tek taraflı bir taleple değil, uyuşmazlık taraflarının ortak iradesiyle kurulur.
3
Hukuki sonucun belirlenmesi.
Taraflar arasında ortak bir rıza bulunmadığı için Divan'ın bu yetkiyi kullanması mümkün değildir.
Ortak rıza (consent), Statü'nün 38/2 maddesindeki açık yetkilendirmenin kurucu unsurudur.

Key Concept

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono) Yetkisinin Kullanımında Rıza Şartı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question