Question

Difficulty: EasyKişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)

Turistik amaçla X ülkesinde bulunan Y ülkesi vatandaşı bir şahıs, burada karıştığı bir hırsızlık suçunun ardından vatandaşı olduğu Y ülkesine kaçmıştır. X ülkesinin suçlunun iadesi yönündeki talebini 'kendi vatandaşını iade etmeme' kuralı gereğince reddeden Y ülkesi yetkili makamları, şahsı kendi mahkemelerinde yargılamaya karar vermiştir.

Buna göre, Y ülkesinin yurt dışında suç işleyen kendi vatandaşı üzerinde yargı yetkisi kullanması uluslararası hukuktaki yetki ilkelerinden hangisine dayanmaktadır?

  1. Aktif şahsilik ilkesiAnswer
  2. B
    Pasif şahsilik ilkesi
  3. C
    Koruma ilkesi
  4. D
    Evrensellik ilkesi
  5. E
    Mülkilik ilkesi

Answer

Doğru yanıt, yargı yetkisinin suçun failinin vatandaşlığına dayandığını belirten aktif şahsilik ilkesidir.
Soruda verilen olayda Y ülkesi yargı yetkisini suçun kendi ülkesinde işlenmiş olmasına (mülkilik) dayanarak değil, suçu işleyen kişinin (failin) kendi vatandaşı olmasına dayanarak kullanmaktadır. Uluslararası hukukta devletin yurt dışında suç işleyen kendi vatandaşlarını yargılama yetkisi, failin vatandaşlığı (aktif süje olması) ilkesinden hareketle 'aktif şahsilik ilkesi' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki suçun nerede ve kim tarafından işlendiğini belirle.
Suç X ülkesinde (yurt dışında), Y ülkesi vatandaşı (fail) tarafından işlenmiştir.
Yetki ilkesinin tespit edilebilmesi için suçun işlendiği yer, failin uyruğu ve mağdurun durumu gibi unsurların bilinmesi gerekir.
2
Yargı yetkisini kullanan Y ülkesinin hangi bağla bu yetkiyi iddia ettiğini incele.
Y ülkesi, suç kendi sınırlarında işlenmemesine rağmen failin kendi vatandaşı olması nedeniyle yargılama yapmaktadır.
Yargı yetkisinin dayanağını tespit etmek için devletle suç/suçlu arasındaki kurulan hukuki bağa bakılır.
3
Failin uyrukluğuna dayalı yetki ilkesini uluslararası hukuk terminolojisiyle eşleştir.
Failin uyrukluğu temel alınarak kurulan yetki aktif şahsilik ilkesidir.
Uluslararası hukukta failin vatandaşlığı aktif şahsilik, mağdurun vatandaşlığı ise pasif şahsilik olarak tanımlanır.

Key Concept

Kişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)
Estimated Time:45s
Rate this question