Examkin

Question

Difficulty: Very hardİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9.9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) müessesesinin işletilmesi ve hukuki sonuçları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu kurumun hukuki rejimi çerçevesinde tam ve doğru bir nitelendirme teşkil eder?

  1. Kabul eden devlet, bu yetkisini herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu olmaksızın ve kişi henüz kendi ülkesine gelmeden dahi kullanabilir; gönderen devletin kişiyi geri çağırmaması durumunda ise kabul eden devletin ilgili şahsı misyon üyesi olarak tanımayı reddetme yetkisi doğar.Answer
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı, sadece misyon şefleri ve diplomatik ajanlar için geçerli bir usul olup; idari, teknik veya hizmet personelinin görevine son verilebilmesi için kabul eden devletin gönderen devlete haklı bir neden sunması ve diplomatik bir soruşturma yürütmesi zorunludur.
  3. C
    Bildirimin yapılmasıyla birlikte ilgili diplomatik ajanın tüm ayrıcalık ve dokunulmazlıkları derhal sona erer ve kabul eden devlet, bu şahsın görev süresi boyunca işlediği resmi nitelikli fiiller de dahil olmak üzere tüm eylemleri üzerinde yargı yetkisini kullanmaya başlar.
  4. D
    Kabul eden devletin bir diplomatı istenmeyen kişi ilan edebilmesi için ilgili kişinin kabul eden devletin iç hukukunu ihlal ettiğine dair somut veriler sunması şarttır; aksi takdirde bu durum uluslararası sorumluluk doğuran bir 'hakkın kötüye kullanılması' hali sayılır.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanı müessesesi, sadece diplomatik ilişkilerin kesilmesi veya savaş hali gibi durumlarda işletilebilir; normal diplomatik işleyiş sürecinde bir diplomatın kişisel davranışları nedeniyle bu yola başvurulması sözleşmeye aykırıdır.

Answer

Kabul eden devletin bu yetkisini herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu olmaksızın ve kişi henüz kendi ülkesine gelmeden dahi kullanabileceğini, gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise kabul eden devletin tek taraflı olarak statüyü tanımayı reddetme yetkisinin doğacağını belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifade, 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 9.9. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Kabul eden devlet, egemenlik hakkının bir gereği olarak, bir diplomatı veya misyon personelini herhangi bir gerekçe sunmadan 'istenmeyen kişi' veya 'kabul edilemez' ilan edebilir. Bu ilan kişi henüz ülkeye ayak basmadan (atama aşamasında) yapılabileceği gibi, kişi ülkedeyken de yapılabilir. Şayet gönderen devlet makul sürede kişiyi geri çekmezse, kabul eden devletin o kişiyi diplomatik statü sahibi olarak tanımayı reddetme hakkı doğar ki bu, dokunulmazlıkların sona ermesi sürecini tetikleyen temel yaptırımdır.

Step-by-Step Solution

1
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi Madde 99 hükmünü incele.
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda ve kararını açıklamak zorunda kalmaksızın' bildirim yapabileceği tespit edildi.
Müessesenin temel hukuki dayanağını ve şartlarını belirlemek için gereklidir.
2
İlanın zamanlamasını (timing) kontrol et.
Kişinin kabul eden devlet ülkesine gelmesinden önce de bu bildirimin yapılabileceği görüldü.
Usuli sınırlamaları (ülkeye giriş şartı olup olmadığını) netleştirmek için.
3
Gönderen devletin (sending state) yükümlülüklerini analiz et.
Gönderen devlet ya kişiyi geri çağırmalı (recall) ya da misyondaki görevine son vermelidir.
Bildirimin gönderen devlet üzerindeki hukuki etkisini anlamak için.
4
Gönderen devletin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi durumundaki yaptırımı belirle.
Kabul eden devletin, ilgili şahsı misyon üyesi olarak tanımayı reddetme (refuse to recognize) yetkisi doğar.
Müessesenin nihai yaptırım gücünü ve sonucunu belirlemek için.

Key Concept

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Müessesesinin Mutlak Takdir Yetkisi ve Tanımayı Reddetme Sonucu

Hints

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde 'gerekçe gösterme' (explaining the decision) konusunda ne dendiğini hatırlayın.
2
Kişinin ülkeye giriş yapmış olması zorunlu mudur, yoksa atama tebligatı aşamasında da işlem yapılabilir mi?
3
Eğer gönderen devlet bildirime uymazsa, kabul eden devletin tek taraflı olarak 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) yetkisi nihai bir yaptırımdır.

Practice More

Diplomatik ajanlar ile konsolosluk memurlarının 'persona non grata' rejimi arasındaki farkları (konsoloslukta sadece ağır suçlar veya yetkili makamların kararı gibi nüansları) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı