Examkin

Question

Difficulty: Very hardİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9.9. maddesi uyarınca düzenlenen 'istenmeyen kişi' (personapersona nonnon gratagrata) müessesesinin kapsamı, uygulanış biçimi ve hukuki sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk normlarına tam anlamıyla uygun bir ifadedir?

  1. Kabul eden devlet, bu yetkisini ilgili diplomatın kendi ülkesine varışından önce de kullanabilir ve bu kararın gerekçesini gönderen devlete bildirmekle yükümlü değildir.Answer
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı, doğası gereği bir 'karşı önlem' (countermeasurecountermeasure) niteliğinde olduğundan, ancak gönderen devletin bir uluslararası hukuk ihlaline karşılık olarak başvurulabilen istisnai bir yoldur.
  3. C
    Gönderen devletin istenmeyen ilan edilen kişiyi geri çağırmayı reddetmesi durumunda, ilgili kişi kararın tebliğinden itibaren 2424 saat içinde diplomatik dokunulmazlıklarını kendiliğinden kaybeder ve yerel mahkemelerde yargılanabilir.
  4. D
    Persona non grata statüsü sadece diplomatik pasaport hamili misyon şefleri için öngörülmüş olup, misyonun diğer kademelerindeki diplomatik personel için bu tür bir tasarruf yetkisi tanımlanmamıştır.
  5. E
    Uluslararası nezaket kuralları ve diplomatik süreklilik ilkesi gereği, bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'nin onayı veya arabuluculuğu şarttır.

Answer

Kabul eden devletin, diplomatik misyon üyesini ülkeye girişinden önce bile herhangi bir gerekçe göstermeksizin istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesinde yer alan iki temel prensibi birleştirir: Takdir yetkisinin mutlaklığı (gerekçe göstermeme) ve zamanlamanın esnekliği (varış öncesi ilan imkanı). Bu durum, kabul eden devletin güvenliğini veya menfaatlerini korumak için kullandığı en güçlü diplomatik araçtır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki dayanağın tespiti
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi Madde 99 incelenmiştir.
Uluslararası hukukta diplomatik personelin statüsünün sona erdirilme usulünü belirleyen temel metin budur.
2
Gerekçe zorunluluğunun analizi
Kabul eden devletin kararını açıklamak zorunda olmadığı teyit edilmiştir.
Sözleşme metnindeki 'kararını açıklamak zorunda olmaksızın' ibaresi bu yetkinin mutlak takdir niteliğinde olduğunu gösterir.
3
Zamanlama şartının incelenmesi
Kişinin ülkeye varışından önce de bu işlemin yapılabileceği görülmüştür.
Giriş öncesi (ad hoc) engelleme hakkı, devletin kendi ülkesi üzerindeki egemenlik yetkisinin bir sonucudur.
4
Sonuçların değerlendirilmesi
Gönderen devletin geri çağırma yükümlülüğü doğar.
İlanın temel amacı, ilgili kişinin diplomatik görevine son verilmesini sağlamaktır.

Key Concept

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) Yetkisinin Mutlak ve Tek Taraflı Niteliği

Hints

1
Viyana Sözleşmesi'nde devletlerin egemenlik hakları ile diplomatik dokunulmazlıklar arasındaki dengeyi düşünün.
2
Bir devletin, ülkesine henüz girmemiş bir yabancı temsilci hakkında neden önceden karar vermek isteyebileceğini ve bunun için bir suç şartı aranıp aranmadığını hatırlayın.
3
Madde 9'da geçen 'herhangi bir zamanda ve kararını açıklamak zorunda olmaksızın' ibaresi kilit noktadır.

Practice More

İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatın ülkeden ayrılması için tanınan 'makul süre' kavramını ve bu süre sonunda dokunulmazlıkların ne zaman sona erdiğini araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı