Question

Difficulty: MediumÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

Sınırın hemen ötesinde, A Devleti topraklarında kurulu bir enerji santralinde meydana gelen teknik arıza sebebiyle soğutma havuzundaki radyoaktif sızıntı nehir sularına karışmıştır. Akıntıyla B Devleti’nin içme suyu kaynaklarına ulaşan bu sızıntı, B Devleti halkında ciddi sağlık sorunlarına ve kitlesel zehirlenmelere sebebiyet vermiştir. Bunun üzerine B Devleti, fiilin icra hareketleri kendi ülkesinde gerçekleşmemiş olmasına rağmen, ortaya çıkan neticenin kendi ülkesinde vuku bulması nedeniyle sorumlular hakkında yargılama süreci başlatmıştır.

Buna göre, B Devleti’nin söz konusu uyuşmazlıktaki yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?

  1. Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesiAnswer
  2. B
    Öznel (Subjektif) Mülkilik İlkesi
  3. C
    Koruma İlkesi
  4. D
    Aktif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Pasif Şahsilik İlkesi

Answer

Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesi, bir suçun unsurlarından birinin veya neticesinin devletin ülkesinde gerçekleşmesi durumunda o devlete yargı yetkisi tanır.
Nesnel (Objektif) mülkilik ilkesi, bir devletin kendi ülkesi dışında başlayan ancak unsurlarından biri veya doğrudan neticesi kendi ülkesinde gerçekleşen fiiller üzerinde yargı yetkisine sahip olmasıdır. Lotus davasında da teyit edildiği üzere, fiilin icra hareketleri ile neticesi farklı ülkelerdeyse, neticenin gerçekleştiği ülke nesnel mülkilik ilkesi uyarınca yetkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın nerede başlayıp nerede bittiğini tespit edin.
Fiil A Devleti'nde başlamış (sızıntı), ancak netice (zehirlenme) B Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesinin hangi alt türünün uygulanacağını belirlemek için icra ve netice yerleri ayrıştırılmalıdır.
2
B Devleti'nin yetki kullanma gerekçesini değerlendirin.
B Devleti, fiilin icra yeri değil, netice yeri olduğu için yetki kullanmaktadır.
Neticeye dayalı bu tür yetki kullanımı 'Nesnel Mülkilik' olarak adlandırılır.

Key Concept

Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesi

Hints

1
Fiilin nerede hazırlandığına değil, fiziksel zararın nerede oluştuğuna odaklanın.
2
Bir devletin yetkisini, kendi ülkesinde gerçekleşen bir 'neticeye' dayandırması hangi mülkilik türüdür?
3
Lotus davasındaki 'bir geminin diğerine çarpması ve neticenin etkilenen gemide oluşması' mantığını hatırlayın.

Practice More

Lotus prensibinin günümüzde siber suçlar ve sınır aşan çevre kirliliği davalarındaki uygulamalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question