Alfa Cumhuriyeti'nin Beta Devleti'ndeki bir liman şehrinde fahri konsolosu olarak görev yapan ve aynı zamanda Beta vatandaşı olan tanınmış armatör Bay K, kendi denizcilik şirketinin de bulunduğu binanın bir katını fahri konsolosluk ofisi olarak kullanmaktadır. Beta Devleti makamları, Bay K'nin denizcilik şirketi üzerinden uluslararası kaçakçılık yaptığı şüphesiyle cezai soruşturma başlatmış ve Bay K'yi gözaltına alarak ofisinde arama yapmak istemiştir. Arama kararı üzerine Bay K, denizcilik şirketine ait bazı kritik ticari belgelerin konsolosluk resmi yazışmalarıyla aynı çelik kasada muhafaza edildiğini belirterek, bu kasaya dokunulmazlık kapsamında hiçbir şekilde müdahale edilemeyeceğini ileri sürmüştür.
1963 Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümlerine göre, Beta Devleti makamlarının yürüteceği adli işlemler ve Bay K'nin ileri sürdüğü iddialar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk bağlamında kesinlikle doğrudur?
- ABay K, kabul eden devlet makamlarınca atanmasına onay verilmiş bir konsolosluk misyon şefi olduğundan, şahsi ticari faaliyetlerinden kaynaklanan ağır suçlamalarda dahi mutlak kişi dokunulmazlığına sahiptir.
- BFahri konsolosluk ofisi üzerinden yürütülen tüm faaliyetler, devletin tasarrufu (jure gestionis) kapsamında değerlendirileceğinden, şirketin bulunduğu binada arama yapılması Alfa Cumhuriyeti'nin devlet bağışıklığının ihlalidir.
- Konsolosluk arşiv ve belgeleri, Bay K'nin ticari ve şahsi evraklarıyla birbirine karıştırılarak aynı yerde muhafaza edildiği için 1963 Viyana Sözleşmesi'nin öngördüğü arşiv dokunulmazlığı kuralından yararlanamaz.Answer
- DBay K'nin iddia edilen ticari eylemleri nedeniyle adli makamlarca sorgulanabilmesi, gönderen devletin (Alfa Cumhuriyeti) onun yargı bağışıklığından açık ve yazılı olarak feragat etmesine bağlıdır.
- EBeta Devleti'nin, vatandaşı olan Bay K hakkında cezai takibat başlatabilmesi için öncelikle onu 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan etmesi zorunlu bir diplomatik usul kuralıdır.