Question

Difficulty: MediumKutup Bölgelerinin Hukuki Statüsü

1959 tarihli Antarktika Antlaşması'nın 4. maddesi, bölge üzerindeki egemenlik iddialarının "dondurulması" (freezing) rejimini öngörmektedir. Bu rejimin hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma yürürlükteyken yapılan hiçbir faaliyet, yeni bir egemenlik iddiasına temel oluşturamaz veya mevcut bir iddiayı destekleyemez.Answer
  2. B
    Bilimsel amaçlı kurulan üsler ve yapılan araştırmalar, ilgili devlet lehine 'etkin işgal' yoluyla toprak kazanma hakkı doğurur.
  3. C
    Antlaşma ile bölge üzerinde daha önceden ileri sürülmüş olan tüm egemenlik iddiaları kesin olarak reddedilmiş ve geçersiz sayılmıştır.
  4. D
    Antlaşma'ya taraf olan devletler, kendi sektörleri içinde kalan alanlarda münhasır ekonomik bölge ilan etme yetkisini korumaktadır.
  5. E
    Bölgede yürütülen faaliyetler, sadece askeri amaçlı olmadıkları sürece yeni egemenlik iddialarının tanınması için hukuki bir dayanak teşkil eder.

Answer

Antlaşma yürürlükteyken yapılan faaliyetlerin egemenlik iddialarına temel oluşturamayacağını belirten ifade doğrudur.
Antarktika Antlaşması'nın 4. maddesi açıkça belirtmektedir ki: Antlaşma yürürlükteyken gerçekleşen hiçbir eylem veya faaliyet, Antarktika'da egemenlik iddiasında bulunmaya, bu iddiaları desteklemeye veya yeni bir egemenlik hakkı yaratmaya temel teşkil etmez. Bu düzenleme, kıtadaki bilimsel iş birliğinin siyasi egemenlik kaygılarından arındırılmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Antarktika Antlaşması'nın (1959) temel amacını belirle.
Antlaşma, kıtayı askersizleştirmeyi, bilimsel iş birliğini sağlamayı ve egemenlik uyuşmazlıklarını askıya almayı amaçlar.
Kutup bölgesindeki çatışmaları önlemek için hukuki bir statü oluşturulmuştur.
2
4. madde hükmündeki 'dondurma' (freezing) kavramını analiz et.
Bu maddeye göre antlaşma süresince yapılan eylemler ne mevcut iddiaları güçlendirir ne de yeni iddialara yol açar.
Devletlerin bilimsel araştırma yaparken toprak kazanma yarışına girmesini önlemek esastır.
3
Seçeneklerdeki iddiaların 4. madde ile uyumunu denetle.
Bilimsel faaliyetlerin hak doğurmayacağı ve iddiaların sadece dondurulduğu (iptal edilmediği) sonucuna ulaşılır.
Uluslararası hukukta kutup statüsü, 'res communis' (ortak kullanım) ve dondurulmuş egemenlik dengesi üzerine kuruludur.

Key Concept

Antarktika Antlaşması Madde IV - Egemenlik İddialarının Dondurulması

Hints

1
Antarktika Antlaşması'nın 'statu quo' (mevcut durum) koruma özelliğini düşünün.
2
4. madde, devletlerin bilimsel üs kurarak toprak elde etme yarışına girmesini engellemeyi amaçlar.
3
Bu maddeye göre antlaşma dönemindeki hiçbir eylem egemenlik iddiasını güçlendirmez veya yeni bir iddia yaratmaz.

Practice More

1991 tarihli Madrid Protokolü'nün maden kaynakları üzerindeki yasaklayıcı etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question