Egemen devletler olan K ve L, sınır aşan bir yeraltı tatlı su rezervinin ortak kullanımı ve yönetimi konusunda tam yetkili temsilcileri vasıtasıyla bir antlaşma akdetmişlerdir. Ancak hazırlanan bu antlaşma metninde, uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve hiçbir surette sapılmasına müsaade edilmeyen emredici bir uluslararası hukuk kuralına (jus cogens) açıkça aykırı düzenlemeler yer almaktadır. Diğer taraftan, K devleti adına antlaşmayı imzalayan temsilci, bu işlem sırasında kendi iç hukukunun bu konuda kendisine tanıdığı yetki sınırlarını açıkça aşarak (ultra vires) rıza beyanında bulunmuştur.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, emredici kurala (jus cogens) aykırı olduğu için baştan itibaren (ab initio) mutlak butlan ile batıldır ve temsilcinin yetkisini aşmış olması bu mutlak geçersizlik halini etkilemez.Answer
- BTemsilcinin yetki aşımı (ultra vires) nedeniyle antlaşma işlemi K devletine isnat edilemez; bu nedenle antlaşma yok hükmünde sayılır ve emredici kural ihlali dikkate alınmaz.
- CAntlaşma, egemen devletlerin ortak rızasıyla yazılı olarak akdedildiği için geçerlidir; emredici kurallar (jus cogens) yalnızca yazılı olmayan örf ve adet hukuku kurallarını sınırlar.
- DAntlaşmanın emredici kurallara aykırılığı, ancak uyuşmazlığın Uluslararası Adalet Divanında hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) esasına göre çözümlenmesi talep edildiğinde bir iptal nedeni olabilir.
- EAntlaşmanın geçersiz kılınabilmesi için, söz konusu emredici kural ihlalinin uluslararası hukuk doktrininde (öğreti) asli ve bağlayıcı bir hukuk kaynağı olarak açıkça teyit edilmiş olması şarttır.