Examkin

Question

Difficulty: MediumNormlar ve Norm Yaşam Döngüsü Modeli (Finnemore ve Sikkink)

Uluslararası sistemde 'İnsan Klonlamasının Yasaklanması' fikri, başlangıçta sadece birkaç tıp etiği uzmanı, bilim insanı ve sivil toplum kuruluşu tarafından küresel gündeme taşınmıştır. Bir süre sonra bu fikir, sistemde özgül ağırlığı olan bazı kritik devletler tarafından benimsenerek bir 'eşik noktasına' (tipping point) ulaşmıştır. Bu noktadan sonra, diğer devletler de sırf uluslararası toplumun çağdaş ve meşru bir üyesi olarak görünmek amacıyla yasağı hızla kabul etmiştir. Nihai aşamada ise bu yasak, devletlerin ulusal anayasalarına ve sağlık mevzuatlarına girmiş, 'uygunluk mantığı' çerçevesinde otomatikleşmiş ve aksi düşünülemez kesin bir kural haline gelmiştir.

Finnemore ve Sikkink'in 'Norm Yaşam Döngüsü' modeline göre, bu metinde anlatılan sürecin analizine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Süreç; norm girişimcilerinin ikna çabalarıyla yönlendirdiği 'doğuş', devletlerin meşruiyet ve dışlanmama güdüsüyle sosyalleştiği 'yaygınlaşma' ve kuralın uygunluk mantığıyla alışkanlığa dönüştüğü 'içselleştirme' evrelerini sırasıyla izlemiştir.Answer
  2. B
    Norm yaşam döngüsü; kuralın ulusal doktrinlere girdiği 'içselleştirme' evresiyle başlamış, ardından devletler arası sosyalleşmeyle 'yaygınlaşma' aşamasına geçilmiş ve en sonunda sivil toplumun katılımıyla 'doğuş' evresine evrilmiştir.
  3. C
    Sivil toplum kuruluşlarının inisiyatifi 'yaygınlaşma' evresini temsil ederken, eşik noktasının aşılmasıyla ulaşılan otomatikleşme durumu 'doğuş' evresinin, kuralın anayasalara girmesi ise 'içselleştirme' evresinin göstergesidir.
  4. D
    Eşik noktasının aşılması süreci 'yaygınlaşma' aşamasından 'doğuş' aşamasına taşırken, devletlerin ulusal mevzuatlarını değiştirmesi 'içselleştirme' evresinin değil, meşruiyet arayışının ilk adımıdır.
  5. E
    Süreç; sistem düzeyindeki anarşinin dayatmasıyla 'içselleştirme' evresinin başlaması, ardından devletlerin meşruiyet arayışıyla 'yaygınlaşma' aşamasına geçilmesi ve en son birey düzeyindeki norm girişimcileriyle 'doğuş' aşamasının tamamlanması şeklinde analiz edilmelidir.

Answer

Doğru seçenek, norm yaşam döngüsünün 'doğuş', 'yaygınlaşma' ve 'içselleştirme' evrelerinin doğru sırayla ve doğru mekanizmalarla (ikna, meşruiyet arayışı/sosyalleşme, uygunluk mantığı/alışkanlık) eşleştirildiği ifadedir.
Finnemore ve Sikkink'in Norm Yaşam Döngüsü modeli ardışık üç aşamadan oluşur: Norm girişimcilerinin aktif olduğu 'doğuş' evresi, kritik devletlerin katılımıyla eşik noktası aşıldıktan sonra devletlerin meşruiyet kaygısıyla normu benimsediği 'yaygınlaşma' evresi ve kuralın sorgulanmaz bir alışkanlık ile 'uygunluk mantığına' dönüştüğü 'içselleştirme' evresi. Doğru seçenek bu sıralamayı ve içerdiği mekanizmaları (ikna, sosyalleşme, alışkanlık) eksiksiz biçimde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki sivil toplum ve bilim insanlarının konuyu uluslararası gündeme taşıması eyleminin analiz edilmesi.
Bu durumun, norm girişimcilerinin ikna çabalarına dayanan 'doğuş' (emergence) evresi olduğu tespit edilir.
Finnemore ve Sikkink modelinde ilk evre her zaman norm girişimcileriyle başlar.
2
Eşik noktasının aşılması ve diğer devletlerin meşruiyet güdüsüyle yasağı benimsemesinin değerlendirilmesi.
Bu aşamanın, devletlerin sosyalleşme ve dışlanmama arzusuyla hareket ettiği 'yaygınlaşma' veya 'norm şelalesi' (cascade) evresi olduğu belirlenir.
Eşik noktası, normun kritik bir kitle tarafından kabul edilip diğerlerine meşruiyet baskısı kurduğu dönüm noktasıdır.
3
Yasağın anayasalara girmesi ve uygunluk mantığı çerçevesinde otomatikleşmesinin sınıflandırılması.
Bu durumun, normun tartışılmaz bir alışkanlık haline geldiği 'içselleştirme' (internalization) evresi olduğu saptanır.
Uygunluk mantığı (logic of appropriateness) ve kuralın sorgulanmazlığı içselleştirme evresinin temel göstergeleridir.

Key Concept

Norm Yaşam Döngüsü Modeli, Uygunluk Mantığı, Eşik Noktası
Rate this question

Topics

Normlar ve Norm Yaşam Döngüsü Modeli (Finnemore ve Sikkink)

More questions from this topic