Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde devletlerin egemen eşitliği ilkesini en doğrudan yansıtan yöntem olan müzakere (görüşme) usulü, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 33. maddesinde de ilk sırada zikredilmiştir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD), özellikle Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı (1969) davasındaki içtihadıyla, bir antlaşmada öngörülen 'müzakere yükümlülüğü'nün sadece şekli bir buluşmadan ibaret olmadığını, belirli bir niteliksel standarda tabi olduğunu vurgulamıştır.
Buna göre, uluslararası hukukta bir müzakere sürecinin uyuşmazlığı çözme ödevini hukuken yerine getirmiş sayılabilmesi ve uyuşmazlığın esasına yönelik 'anlamlı' kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- Tarafların herhangi bir üçüncü tarafın müdahalesi olmaksızın yürüttükleri süreçte, iyiniyetle (good faith) hareket ederek pozisyonlarında anlamlı değişiklikler yapmaya ve uzlaşmaya açık bir irade sergileyerek gerçek bir çözüm arayışı içinde olmalarıdır.Answer
- BUyuşmazlık taraflarının, uyuşmazlığın esasına yönelik somut çözüm formülleri üreten ve tarafları bu öneriler etrafında birleştirmeye çalışan tarafsız bir üçüncü devletin rehberliğinde görüşmeleri sürdürmeleridir.
- CMüzakereye başlama kararının, taraflar üzerinde uyuşmazlığı mutlaka bir sonuca bağlama ve bağlayıcı bir antlaşma imzalama yönünde hukuki bir 'sonuç yükümlülüğü' (pactum de contrahendo) doğurmasıdır.
- DMüzakere sürecinin, uyuşmazlığın maddi vakıalarını ve hukuki yönlerini inceleyen bağımsız bir heyetin hazırlayacağı bağlayıcı olmayan tavsiye raporu üzerinden uyuşmazlığı karara bağlamasıdır.
- EMüzakere aşamasının uyuşmazlığın tüm boyutlarıyla tamamlanması ve başarısızlığının tescil edilmesine kadar, uyuşmazlığın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi veya Uluslararası Adalet Divanı gündemine taşınmasının mutlak surette yasaklanmasıdır.
Answer
Müzakerenin hukuken geçerli ve 'anlamlı' kabul edilebilmesi için tarafların herhangi bir üçüncü tarafın katılımı olmaksızın, uyuşmazlığı çözmek amacıyla iyiniyetle (good faith) hareket etmeleri ve uzlaşmaya açık bir tutum sergilemeleri gerekir.
Doğru seçenek, müzakerenin hem en temel yapısal özelliği olan 'üçüncü tarafın yokluğunu' içermekte hem de Uluslararası Adalet Divanı'nın içtihatlarında vurgulanan 'iyiniyet' ve 'anlamlı müzakere' (meaningful negotiations) kriterlerini kapsamlı bir şekilde açıklamaktadır. Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasında Divan, tarafların kendi pozisyonlarında herhangi bir değişiklik yapmayı düşünmeksizin sadece kendi tezlerinde ısrarcı olmalarının müzakere yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmeyeceğini hükme bağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Meaningful Negotiations (Anlamlı Müzakereler) ve İyiniyet İlkesi
Practice More
Uluslararası Adalet Divanı'nın müzakere şartını yargı yetkisi için bir ön koşul olarak kabul ettiği davaları (örneğin Mavrommatis Filistin İmtiyazları Davası) inceleyerek müzakerenin 'prosedürel' önemini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s