Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı ve bu hakkın uygulanma sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) kararları ve yerleşik uluslararası hukuk doktrini çerçevesinde yanlıştır?
- AMeşru müdafaa hakkını tetikleyen 'silahlı saldırı' (armed attack) eşiği, her türlü 'kuvvet kullanma' (use of force) eyleminden daha yüksek bir yoğunluk ve ölçek gerektirir.
- BKolektif meşru müdafaa hakkının hukuka uygun şekilde kullanılabilmesi için, saldırıya uğrayan devletin bu durumu beyan etmesi ve açık bir yardım talebinde bulunması ön koşuldur.
- BM Şartı’nın maddesinde yer alan 'doğuştan gelen hak' (inherent right) vurgusu, bir devletin henüz somutlaşmamış potansiyel tehditlere karşı 'önleyici' (preventive) saldırılarda bulunmasını hukuken mümkün kılmaktadır.Answer
- DMeşru müdafaa hakkını kullanan bir devletin aldığı önlemleri derhal Güvenlik Konseyi’ne bildirme yükümlülüğü, bu hakkın geçici niteliğinin bir gereği olan zorunlu bir usuli şarttır.
- EMeşru müdafaa eylemlerinin hukukiliği, sadece BM Şartı’ndaki yazılı metne değil, aynı zamanda teamül hukukundan gelen 'zorunluluk' ve 'orantılılık' kriterlerine de tabidir.
Answer
Uluslararası hukukta henüz somutlaşmamış potansiyel tehditlere karşı 'önleyici' (preventive) kuvvet kullanılmasına izin veren bir meşru müdafaa hakkı bulunmamaktadır.
Uluslararası hukukta ve BM Şartı’nın maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı, yalnızca gerçekleşmiş bir 'silahlı saldırı' (veya saldırının kaçınılmaz olduğu 'öngörücü' durumlar için doktriner tartışmalar dahilinde) mevcudiyetinde doğar. Henüz somutlaşmamış, gelecekteki potansiyel ve uzak tehditlere karşı yapılan 'önleyici' (preventive) saldırılar, BM Şartı’nın kuvvet kullanma yasağının ihlali olarak kabul edilir ve meşru müdafaa kapsamına girmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Meşru Müdafaa Hakkının Sınırları ve Önleyici Müdahale Yasağı
Estimated Time:2m 0s