Question

Difficulty: HardEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

(X) devleti vatandaşı olan ve (X) ordusunda üst düzey görev yapan bir subay, (X) devleti sınırları içerisinde sivil halka yönelik sistematik bir şekilde gerçekleştirilen ve uluslararası hukukta "insanlığa karşı suçlar" kapsamında değerlendirilen eylemlere katılmakla suçlanmaktadır. Söz konusu kişi, yıllar sonra emekli olup (Y) devletine yerleştiğinde, suçun mağdurları arasında (Y) vatandaşı bulunmamasına ve suç (Y) ülkesinde işlenmemiş olmasına rağmen (Y) mahkemeleri tarafından yargılanmak istenmektedir. Bu durumda (Y) devletinin, suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu ilgilendirdiği gerekçesiyle kullandığı yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensel Yetki İlkesiAnswer
  2. B
    Koruma İlkesi
  3. C
    Pasif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Aktif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Mülkilik İlkesi

Answer

Suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu ilgilendirmesi ve geleneksel bağlar (yer, kişi) olmaksızın yargılama yapılması 'Evrensel Yetki İlkesi' ile açıklanır.
Evrensel yetki ilkesi, bazı suçların (soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, işkence) o kadar ağır kabul edilmesidir ki, bu suçları işleyenlerin dünyanın neresinde olursa olsun cezalandırılması tüm devletlerin ortak çıkarı sayılır. Senaryoda (Y) devletinin hiçbir geleneksel bağ (yer, fail, mağdur) olmaksızın yargılama başlatması, doğrudan bu ilkenin bir uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki geleneksel yargı bağlantılarını analiz et.
Suç (X) ülkesinde işlenmiş (Mülkilik yok), fail (X) vatandaşı (Aktif şahsilik yok), mağdurlar (X) vatandaşı (Pasif şahsilik yok).
Yargı yetkisinin hangi özel dayanağa ihtiyaç duyduğunu belirlemek için klasik ilkeleri elemek gerekir.
2
Suçun niteliğini ve uluslararası hukuktaki statüsünü değerlendir.
İnsanlığa karşı suçlar, 'erga omnes' (herkese karşı) yükümlülükler doğuran ve 'jus cogens' niteliğindeki suçlardır.
Evrensel yetki, yalnızca korsanlık, soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi en ağır suçlarda devreye girer.
3
(Y) devletinin müdahale gerekçesini belirle.
İnsanlığın ortak menfaatinin korunması ve suçluların cezasız kalmaması (impunity) ilkesi gereği (Y) devleti yetki kullanmaktadır.
Bu durum, evrensel yetkinin temel felsefesini oluşturur.

Key Concept

Evrensel Yetki (Universal Jurisdiction)

Hints

1
Yargılamayı yapan devlet ile suçun işlendiği yer veya kişiler arasında bir vatandaşlık bağı var mı?
2
Uluslararası hukukta 'insanlığa karşı suçlar' gibi eylemlerin tüm devletleri ilgilendiren 'erga omnes' niteliğini düşünün.
3
Hiçbir geleneksel bağlantı noktası (yer, fail, mağdur) bulunmadığı durumlarda, suçun niteliği gereği başvurulan yetki türünü hatırlayın.

Practice More

Evrensel yetki ile sıklıkla birlikte anılan 'aut dedere aut judicare' (ya iade et ya yargıla) kuralını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question