Examkin

Question

Difficulty: Very hardHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Alfa Devleti, yıllardır ısrarla sürdürdüğü hatalı sanayileşme ve altyapı politikaları sonucunda ülkesinde geri döndürülemez bir ekolojik ve ekonomik krizle karşı karşıya kalmıştır. Kriz, devletin temel fonksiyonlarını yerine getirmesini ve halkın yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamasını neredeyse imkânsız hale getirecek boyuta ulaşmıştır. Alfa Devleti, devletin çökmesini engellemek ve temel çıkarlarını korumak için "başka hiçbir makul yol kalmadığı" gerekçesiyle, komşu Beta Devleti ile olan sınır ve serbest ticaret antlaşmasını tek taraflı askıya almıştır. Aynı dönemde, krizi fırsat bilip ayaklanma hazırlığında olduğunu iddia ettiği sınır bölgesindeki bir azınlık gruba karşı da sistematik işkence ve soykırım politikası başlatarak, bu durumu ulusal güvenliğin ve devletin bekasının yegâne teminatı olarak savunmuştur.

Uluslararası Hukuk Komisyonunun (ILC) "Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Dolayı Devletin Sorumluluğu" taslak maddeleri dikkate alındığında, Alfa Devleti'nin ileri sürebileceği hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Sistematik işkence ve soykırım eylemleri emredici kuralları (jus cogens) ihlal ettiği için bu fiillere yönelik hiçbir savunma öne sürülemez; antlaşmanın askıya alınmasında ise devletin krizin doğuşuna kendi politikalarıyla katkı sağlamış olması, zaruret hali def'inin ileri sürülmesini engeller.Answer
  2. B
    Alfa Devleti'nin devlet olarak varlığı ağır ve yakın bir tehlike altında olduğundan, orantılılık ilkesine uyulması şartıyla hem antlaşmanın ihlali hem de azınlık gruba yönelik fiiller 'zaruret hali' kapsamında hukuka aykırılıktan kurtulur.
  3. C
    Ekolojik krizin getirdiği yıkım, yükümlülüklerin ifasını maddi olarak imkânsız kıldığı için durum 'mücbir sebep' teşkil eder ve mücbir sebep durumu, emredici kuralların (jus cogens) ihlali de dâhil olmak üzere tüm uluslararası sorumluluğu ortadan kaldırır.
  4. D
    Kriz durumunda halkın yaşam hakkını korumak tek seçenek olduğundan, antlaşmanın askıya alınması 'tehlike hali' (distress) olarak değerlendirilir; ancak işkence fiili orantısız olduğu için devletin sadece bu fiilden doğan uluslararası sorumluluğu devam eder.
  5. E
    Hatalı politikaların ekolojik krize yol açması, durumu 'mücbir sebep' kapsamından çıkarıp doğrudan 'zaruret hali'ne sokar; bu sebeple Alfa Devleti emredici normlar dâhil hiçbir uluslararası yükümlülüğünün ihlalinden sorumlu tutulamaz.

Answer

Sistematik işkence ve soykırım eylemleri emredici kuralları ihlal ettiği için hiçbir savunma öne sürülemez; antlaşmanın askıya alınmasında ise devletin krizin doğuşuna kendi politikalarıyla katkı sağlamış olması zaruret hali def'inin ileri sürülmesini engeller.
Doğru yanıt, uluslararası sorumluluk hukukunun üç temel ilkesini kusursuz şekilde uygulamaktadır: 1) İşkence ve soykırım emredici norm (jus cogens) ihlalidir ve ILC Madde 26 gereği hiçbir hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hal ile haklı gösterilemez. 2) Antlaşmanın iptali, maddi bir imkânsızlıktan değil, devletin bekasını koruma tercihinden kaynaklandığı için mücbir sebep değil 'zaruret hali' çerçevesinde incelenmelidir. 3) ILC Madde 25 uyarınca, devlet zaruret halini doğuran duruma kendi hatalı eylemleriyle (kötü politikalar) katkıda bulunmuşsa, zaruret hali def'inden yararlanamaz.

Step-by-Step Solution

1
Azınlık gruba yönelik işkence ve soykırım politikasının hukuki niteliğini analiz et.
İşkence ve soykırım yasağı uluslararası hukukta emredici kural (jus cogens) niteliğindedir.
ILC Sorumluluk Taslak Maddeleri (Madde 26) uyarınca, hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hiçbir hal (zaruret hali, mücbir sebep vb.) emredici bir kurala aykırı fiili meşrulaştıramaz. Dolayısıyla bu eylemler için hiçbir savunma yapılamaz.
2
Antlaşmanın askıya alınması fiili için ileri sürülen savunmanın hukuki kategorisini belirle.
Devletin temel bir çıkarını (bekasını) ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumak amacıyla başka çare kalmadığı için yükümlülüğünü ihlal etmesi 'Zaruret Hali'dir (Necessity).
Olayda maddi bir ifa imkânsızlığı (Mücbir Sebep) veya bir görevlinin canını kurtarma çabası (Tehlike Hali) değil, devletin kendi bekası için bilinçli bir siyasi tercihi söz konusudur.
3
Zaruret hali şartlarının olayda sağlanıp sağlanmadığını değerlendir.
Alfa Devleti zaruret halini ileri süremez.
ILC Madde 25'e göre, eğer devlet zaruret halini doğuran durumun ortaya çıkmasına kendi eylemleriyle katkıda bulunmuşsa (olaydaki hatalı politikalar), bu savunmaya başvuramaz (non-contribution kuralı).

Key Concept

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller (Jus Cogens istisnası, Zaruret Hali şartları ve Mücbir Sebep ayrımı)
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller