Immanuel Wallerstein’ın "Dünya Sistemleri Analizi" (World-Systems Analysis), merkez ve çevre bölgeler arasındaki eşitsiz ilişkiyi ele alması bakımından Bağımlılık Teorisi ile benzerlik gösterse de, sistemi üç katmanlı bir yapı olarak kurgulamasıyla ondan ayrılır. Wallerstein’ın modelinde "yarı-çevre" (semi-periphery) katmanına yüklediği temel siyasi işlev aşağıdakilerden hangisidir?
- AMerkez ülkelerin çevre üzerindeki doğrudan siyasi ve askeri baskısını artırarak sistemdeki anarşiyi ve düzensizliği tamamen ortadan kaldırmak.
- BAnaliz birimini ulus-devletlerden uluslararası örgütlere kaydırarak küresel yönetişimin demokratikleşmesini sağlamak.
- Merkez ve çevre arasındaki keskin kutuplaşmayı yumuşatan bir tampon bölge işlevi görerek sistemin siyasi olarak istikrarsızlaşmasını ve çökmesini engellemek.Answer
- DÇevre ülkelerin hammadde ihracatına dayalı bağımlılığını sonlandırarak mutlak kazanç ilkesine dayalı adil bir ticaret düzeni kurmak.
- EKapitalist dünya-ekonomisinin anarşik yapısını sona erdirerek sistemi merkezi bir siyasi otoriteye sahip bir 'Dünya İmparatorluğu'na dönüştürmek.
Answer
Yarı-çevre katmanı, merkez ve çevre arasındaki kutuplaşmayı azaltan bir tampon bölge işlevi görerek sistemin istikrarını sağlar.
Dünya Sistemleri Analizi'ne göre, sadece iki kutuptan (merkez ve çevre) oluşan bir dünya sistemi siyasi olarak sürdürülemezdi çünkü çevredeki ülkeler merkeze karşı ortak bir devrimci cephe oluştururdu. Yarı-çevre katmanı, bir yandan çevreyi sömürerek sistemden pay alırken diğer yandan merkeze yükselme hırsı sayesinde çevreden kopar. Bu durum, sistemin bütünlüğünü koruyan ve büyük çaplı isyanları engelleyen bir tampon bölge (buffer zone) yaratır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yarı-çevre (Semi-periphery) ve Sistemsel İstikrar
Alternative Method
Soruyu çözerken Bağımlılık Teorisi'nin 2'li (Düopol) yapısı ile Wallerstein'ın 3'lü yapısını karşılaştırarak 'Üçüncü parça neden var?' sorusunu sormak doğrudan tampon bölge işlevine götürür.
Estimated Time:1m 40s