Question

Difficulty: MediumUluslararası Antlaşmalar

Uluslararası hukukta bir antlaşmanın belirli hükümlerinin sakatlığı veya geçersizliği ileri sürülürken "antlaşmanın bölünebilirliği" (separabilityseparability) kuralının uygulanabilirliğiyle ilgili 19691969 tarihli Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Eğer geçersizlik nedeni bir emredici hukuk kuralı (jusjus cogenscogens) ile çatışma ise, antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin verilmez ve antlaşma bütünüyle geçersiz sayılır.Answer
  2. B
    Hata (errorerror) veya hile (fraudfraud) gibi irade fesadı hallerinde, geçersizlik iddiası her zaman antlaşmanın tamamını kapsamak zorundadır ve hükümlerin ayrılmasına hukuken izin verilmez.
  3. C
    Bir devlet temsilcisinin şahsen tehdit edilmesi (coercioncoercion) sonucunda akdedilen bir antlaşmada, mağdur devlet sadece tehdit içeren hükümlerin geçersizliğini ileri sürerek antlaşmanın geri kalanını koruyabilir.
  4. D
    Antlaşmanın bölünebilmesi için, geçersiz sayılan hükümlerin kabul edilmesinin, diğer tarafın antlaşmayla bağlanma rızası için temel bir esas teşkil etmesi şartı aranır.
  5. E
    Antlaşmanın bölünebilirliği ilkesi sadece iki taraflı antlaşmalarda uygulanabilir, çok taraflı antlaşmalarda antlaşmanın bütünlüğü bozulamaz.

Answer

Antlaşmanın emredici bir hukuk kuralına (jusjus cogenscogens) aykırı olması durumunda hükümlerin birbirinden ayrılmasına izin verilmez ve antlaşma bütünüyle geçersiz kabul edilir.
Doğru ifade, antlaşmanın bir emredici hukuk kuralı (jusjus cogenscogens) ile çatışması durumunda bölünebilirlik ilkesinin uygulanamayacağını ve antlaşmanın bütünüyle geçersiz kabul edileceğini belirtmektedir. 19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 44/5.44/5. maddesi; temsilcinin zorlanması (5151), devletin zorlanması (5252) ve emredici kurallara aykırılık (5353) hallerinde antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin vermez. Bu durumlarda antlaşma bütünüyle batıldır.

Step-by-Step Solution

1
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 44.44. maddesindeki genel kuralı hatırla.
Kural olarak geçersizlik antlaşmanın tamamını kapsar, ancak belirli şartlarla bölünebilirlik (separabilityseparability) mümkündür.
Antlaşmanın geri kalan hükümlerinin korunup korunamayacağını belirlemek için hukuki temeli saptamak gerekir.
2
Bölünebilirliğin yasak olduğu mutlak butlan hallerini tespit et.
Zorlama (5152.51-52. maddeler) ve emredici kurallara aykırılık (53.53. madde) durumlarında bölünebilirlik yasaktır.
Bu ihlaller kamu düzenini ilgilendiren ağır sakatlıklar olduğu için antlaşmanın kısmen bile olsa ayakta kalmasına izin verilmez.
3
Seçenekleri bu hukuki çerçevede değerlendir.
Emredici kurala aykırılık durumunda antlaşmanın bütünüyle geçersiz sayılacağını belirten ifadenin doğru olduğu onaylanır.
Sözleşmenin 44/5.44/5. fıkrası bu durumu açıkça emretmektedir.

Key Concept

Antlaşmaların Bölünebilirliği (Separability)

Hints

1
Hangi geçersizlik hallerinin antlaşmayı 'bütünüyle' etkilediğini, hangilerinde ise 'kısmi' iptalin mümkün olduğunu düşünün.
2
Emredici kurallar (jusjus cogenscogens) ve kuvvet kullanma tehdidi gibi durumlar, antlaşmanın bölünebilirliğine izin verilmeyecek kadar ağır ihlallerdir.

Practice More

Antlaşmaların geçersizliği (invalidity) ile sona ermesi (termination) arasındaki farkları ve her iki durumda bölünebilirlik kurallarının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question