Question

Difficulty: MediumHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası bir uyuşmazlıkta taraflar, uyuşmazlığın çözümünde yürürlükteki uluslararası antlaşmaların veya teamül kurallarının dar ve katı bir şekilde uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağını savunmaktadır. Bu durumda, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) mevcut hukuk kurallarını tamamen devre dışı bırakarak "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde bir hüküm kurabilmesi için sağlaması gereken temel hukuki koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uyuşmazlık taraflarının bu yönde açık ve kesin bir rızasının bulunmasıAnswer
  2. B
    Uyuşmazlığın esasına uygulanacak herhangi bir asli hukuk kaynağının bulunmaması (hukuk boşluğu)
  3. C
    Hakkaniyetin, hukukun genel ilkeleri kapsamında Divan tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınması
  4. D
    Uluslararası hukuk doktrininde ve yargı kararlarında bu konuda bir fikir birliğinin oluşmuş olması
  5. E
    Uyuşmazlık konusunun emredici hukuk kuralları (jus cogens) ile çatışmadığının Divan Başkanı tarafından onaylanması

Answer

Uluslararası Adalet Divanı'nın pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) temelinde karar verebilmesi için uyuşmazlığın tüm taraflarının bu konuda açık ve kesin bir rızasının bulunması gerekir.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38/238/2. maddesi, tarafların rıza göstermesi halinde Divan'a uyuşmazlığı pozitif hukuk kuralları (antlaşmalar, teamül, genel ilkeler) yerine sadece adalet ve hakkaniyet duygusuna (ex aequo et bono) dayanarak çözme yetkisi verir. Bu yetki, devletlerin egemenlik hakkı gereği ancak tarafların açık ve kesin irade beyanıyla mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
UAD Statüsü Madde 38/238/2 kapsamını incelemek
Bu maddenin Divan'a, taraflar kabul ettiği takdirde hakkaniyet ve nisfet uyarınca karar verme yetkisi tanıdığı tespit edilir.
Hukuk kuralları dışında karar verme yetkisinin hukuki dayanağını bulmak.
2
Hakkaniyetin farklı kullanımlarını ayırt etmek
Hukukun içindeki hakkaniyet (infra legem) ile hukukun dışındaki hakkaniyet (ex aequo et bono) arasındaki fark belirlenir.
Divan'ın normal yargı yetkisi ile özel rıza gerektiren yetkisi arasındaki ayrımı yapmak.
3
Temel şartı belirlemek
Statü metninde açıkça belirtilen 'tarafların uyuşmazlığı bu yolla çözmeyi kabul etmesi' şartı temel koşul olarak seçilir.
Uluslararası yargıda egemen devletlerin rızası olmadan hukuk kuralları dışına çıkılamayacağı gerçeğine ulaşmak.

Key Concept

Ex Aequo et Bono ve Tarafların Rızası
Estimated Time:50s
Rate this question