Question

Difficulty: HardUlusal Sular ve Ulusal Hava Sahası

Kıyı devleti olan Alfa Devleti; kara ülkesinin içlerine doğru sokulmuş, giriş genişliği 10 deniz milini aşmayan ve tamamen kendi sınırları içerisinde yer alan tarihi 'Beta Körfezi'ni iç suları ilan ederek yabancı ticaret gemilerinin girişini tamamen izne bağlamıştır. Ayrıca kendi topraklarından doğup komşu Gama Devleti topraklarından geçerek denize dökülen 'Delta Akarsuyu'nun kendi ülkesinde kalan kısmında da yabancı ticaret gemilerinin seyrüseferini bütünüyle yasaklamıştır. Bununla birlikte, karasularının genişliğini 12 deniz mili olarak belirleyen Alfa Devleti, bu alanda yabancı gemilerin zararsız geçişine müdahale etmezken, karasularının tam üzerindeki hava sahasında yabancı sivil uçakların önceden izin almaksızın uçuş yapmasını engellemektedir.

Buna göre, Alfa Devleti'nin egemenlik yetkileri ve uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Alfa Devleti'nin Beta Körfezi'ne yönelik uygulaması hukuka aykırıdır; zira iç sular da tıpkı karasuları gibi kıyı devletinin egemenliğine tabi olmakla birlikte, her iki deniz alanında da yabancı ticaret gemileri için engellenemez bir zararsız geçiş hakkı bulunmaktadır.
  2. B
    Delta Akarsuyu'nun doğduğu nokta Alfa Devleti'nin sınırları içerisinde yer aldığından, devlet bu su yolu üzerinde mutlak egemenliğe sahiptir ve tıpkı iç sularında olduğu gibi uluslararası akarsuyun kendi ülkesindeki kısmında gemi geçişlerini koşulsuz yasaklayabilir.
  3. Alfa Devleti, Beta Körfezi'nde ve karasuları üzerindeki ulusal hava sahasında mutlak egemenliğe sahip olduğu için geçişleri izne bağlayabilir; ancak Delta Akarsuyu uluslararası akarsu statüsünde olduğundan kendi sınırları içindeki kısmında dahi kıyıdaş devletlerin seyrüsefer hakkını tek taraflı olarak ortadan kaldıramaz.Answer
  4. D
    Karasuları üzerindeki hava sahasında sivil uçakların geçişinin izne bağlanması geçersizdir; çünkü uluslararası hukuka göre karasularının üzerindeki hava sahası, açık denizler ve deniz yatağı rejimine benzer biçimde devletlerin egemenlik iddia edemeyeceği serbest geçiş alanıdır.
  5. E
    Karasuları üzerindeki hava sahasının sivil uçuşlara kapatılması, yalnızca devlete yönelebilecek silahlı bir saldırı tehlikesine karşı önleyici meşru müdafaa hakkının kullanılması durumunda hukuka uygundur, olağan barış dönemlerinde hava sahası kullanıma kapatılamaz.

Answer

Alfa Devleti'nin Beta Körfezi'nde ve karasuları üzerindeki ulusal hava sahasında mutlak egemenliğe sahip olduğu için geçişleri izne bağlamasının hukuka uygun olduğu, ancak Delta Akarsuyu'nun uluslararası akarsu statüsünden ötürü seyrüsefer hakkının tek taraflı yasaklanamayacağını ifade eden seçenek doğrudur.
Kıyı devleti, iç sularında (tarihi körfezler, limanlar vb.) kara ülkesindekine benzer bir mutlak egemenliğe sahiptir; bu nedenle yabancı gemilerin iç sulara girişi kural olarak kıyı devletinin iznine tabidir ve karasularında geçerli olan 'zararsız geçiş hakkı' iç sularda uygulanmaz. Aynı şekilde, kıyı devletinin karasularının tam üzerindeki hava sahası (ulusal hava sahası) üzerinde de mutlak egemenliği bulunur ve sivil uçaklar için hava sahasında zararsız geçiş hakkı söz konusu değildir. Ancak, soruda geçen Delta Akarsuyu, Alfa ve Gama devletlerinin topraklarından geçerek uluslararası akarsu niteliği kazanmıştır. Bu nedenle, Alfa Devleti kendi sınırları içinde kalsa dahi bu akarsu üzerinde diğer kıyıdaş devletlerin seyrüsefer serbestisini tamamen ve tek taraflı olarak ortadan kaldıramaz. Doğru seçenek, bu üç farklı hukuki rejimi (mutlak egemenlik, ulusal hava sahası, uluslararası akarsulardaki seyrüsefer hakkı) isabetli şekilde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İç sular (Beta Körfezi) ve karasuları üzerindeki hava sahasının hukuki statüsünün tespiti.
Kıyı devletinin bu alanlarda mutlak egemenliği vardır, yabancı taşıtlar için (istisnalar hariç) zararsız geçiş hakkı uygulanmaz.
Uluslararası hukukta devletin ülkesel egemenliği; iç suları ve karasularının üzerindeki hava sahasını mutlak olarak kapsar.
2
Delta Akarsuyu'nun statüsünün değerlendirilmesi.
Akarsu birden fazla devletin ülkesinden geçtiği için 'uluslararası akarsu'dur.
Uluslararası akarsularda kıyıdaş devletlerin seyrüsefer serbestisi vardır, bu hak akarsuyun doğduğu ülke tarafından dahi kendi sınırları içinde tek taraflı ve mutlak olarak engellenemez.
3
Seçeneklerin bu hukuki rejimlerle karşılaştırılarak analiz edilmesi.
İç sularda ve ulusal hava sahasında mutlak egemenliği kabul eden, uluslararası akarsularda ise seyrüsefer haklarına dikkat çeken seçenek doğru bulunur.
Sorudaki kurgunun tüm boyutlarını (iç sular, hava sahası, uluslararası akarsu) deniz ve hava hukuku kuralları uyarınca eksiksiz açıklayan tek hukuki durum budur.

Key Concept

Ulusal Sular (İç Sular), Ulusal Hava Sahası, Karasuları Rejimi ve Uluslararası Akarsu Statüsü.
Rate this question