Examkin

Question

Difficulty: MediumEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

X ülkesinde yaşanan bir iç savaş sırasında, kendi vatandaşlarına yönelik sistematik olarak insanlığa karşı suçlar işleyen ve X vatandaşı olan eski bir askerî komutan, yıllar sonra sağlık sorunları nedeniyle Y ülkesine gitmiştir. Y ülkesi makamları; söz konusu suçların kendi ülkelerinde işlenmemiş olmasına, failin veya mağdurların kendi vatandaşları olmamasına ve suçların doğrudan Y ülkesinin ulusal güvenliğini hedef almamasına rağmen komutanı tutuklamış ve uluslararası sözleşmelere dayanarak kendi iç hukuk mahkemelerinde yargılamaya başlamıştır.

Buna göre, Y ülkesinin yargı yetkisini kullanması uluslararası hukuktaki hangi ilke ile açıklanır?

  1. Evrensellik ilkesiAnswer
  2. B
    Koruma ilkesi
  3. C
    Pasif şahsilik ilkesi
  4. D
    Aktif şahsilik ilkesi
  5. E
    Mülkilik ilkesi

Answer

Evrensellik ilkesi
Soruda verilen olayda, yargılamayı yapan Y devletinin faille, mağdurla veya suçun işlendiği yerle hiçbir somut bağı (uyrukluk veya ülkesellik) bulunmamaktadır. Ayrıca suç, devletin kendi güvenliğini de doğrudan hedef almamıştır. İnsanlığa karşı suçlar, soykırım ve savaş suçları (crimes erga omnes) gibi tüm uluslararası toplumun menfaatlerini derinden ihlal eden fiillerde, faili ele geçiren devletin hiçbir bağ aramaksızın yargı yetkisini kullanabilmesi uluslararası hukukta 'evrensellik ilkesi' ile açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki olayda Y ülkesi ile suç, fail ve mağdur arasındaki bağları analiz et.
Suç Y ülkesinde işlenmemiştir (mülkilik yok). Fail Y vatandaşı değildir (aktif şahsilik yok). Mağdurlar Y vatandaşı değildir (pasif şahsilik yok). Suç Y devletinin güvenliğini hedef almamıştır (koruma yok).
Yargı yetkisi ilkelerini eleyebilmek için hukuki illiyet bağlarını tespit etmek gerekir.
2
Suçun niteliğini ve devletin yargılama gerekçesini değerlendir.
İşlenen suç 'insanlığa karşı suçlar' kapsamındadır. Bu tür suçlar tüm uluslararası toplumu ilgilendiren jus cogens niteliğinde ihlallerdir.
Hiçbir bağ bulunmadığı halde yargı yetkisi veren istisnai durumları belirlemek için.
3
Bağlantısız yetki kuralını uluslararası hukuk terminolojisiyle eşleştir.
Devletlerin, sırf uluslararası toplumun ortak menfaatlerini korumak adına, suçluyla hiçbir ulusal bağı olmasa da yargı yetkisi kullanmasına evrensellik ilkesi denir.
Doğru hukuki kavramı tespit etmek için.

Key Concept

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Rate this question

Topics

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)