Examkin

Question

Difficulty: MediumÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

Xanadu Devleti'nin uyruğunda bulunan bir bilgisayar programcısı, kendi ülkesindeki evinden internet ağına yüklediği özel bir siber virüs aracılığıyla, sınır komşusu olan Yirmidört Devleti'ndeki bir enerji santralinin işletim sistemlerine sızarak sistemin çökmesine ve büyük çaplı bir elektrik kesintisine yol açmıştır. Yirmidört Devleti makamları, söz konusu siber saldırının icra edildiği yer kendi toprakları dışında olsa da, saldırının doğrudan kendi sınırları içinde maddi bir zarara yol açtığını gerekçe göstererek programcı hakkında ceza soruşturması başlatmıştır.

Uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde, Yirmidört Devleti'nin yalnızca haksız fiilin 'neticesinin' (meydana getirdiği zararın) kendi egemenlik alanında gerçekleşmesine dayanarak yargı hakkı iddia etmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

  1. Nesnel ülkesellik kuralıAnswer
  2. B
    Öznel ülkesellik kuralı
  3. C
    Failin uyrukluğuna dayanan kişisel yetki
  4. D
    Mağdurun uyrukluğuna dayanan kişisel yetki
  5. E
    Koruma temelli devlet yetkisi

Answer

Doğru yanıt, fiilin neticesinin o devletin ülkesinde doğması nedeniyle yargı yetkisinin kullanılmasını ifade eden nesnel ülkesellik kuralıdır.
Uluslararası hukukta ülkesel yetki kuralı ikiye ayrılır. Bir eylemin hazırlık veya icra hareketleri bir devlette başlayıp sonucu başka bir devlette gerçekleşirse, eylemin başladığı devletin yetkisi 'öznel (subjektif) ülkesellik', sonucun (netice) gerçekleştiği veya tamamlandığı devletin yargı yetkisi ise 'nesnel (objektif) ülkesellik' olarak adlandırılır. Soru kökünde Yirmidört Devleti'nin yetki iddiasını açıkça 'neticesinin kendi egemenlik alanında gerçekleşmesine' dayandırdığı belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki yargı yetkisi iddiasının temel dayanağını belirlemek.
Yirmidört Devleti, failin veya mağdurun kimliğine (uyrukluğuna) değil, saldırının neticesinin doğrudan kendi topraklarında meydana gelmesine dayanmaktadır.
Yetki türünü doğru tespit edebilmek için devletin hangi hukuki bağı (toprak, vatandaşlık, menfaat) ileri sürdüğünün anlaşılması gerekir.
2
Uluslararası hukukta sınır aşan suçlardaki ülkesel yetki ayrımını yapmak.
Hareketin başladığı yer devletinin yetkisi 'öznel', hareketin veya neticenin tamamlandığı yer devletinin yetkisi ise 'nesnel' ülkesellik olarak adlandırılır.
Mülkilik (ülkesellik) ilkesi, sınır aşan fiillerde fiilin başlangıç ve bitiş noktalarına göre alt dallara ayrılır.
3
Kavramı olayla eşleştirmek.
Haksız fiilin (siber saldırı) neticesi Yirmidört Devleti'nin egemenlik alanında doğduğu için bu devletin yetki iddiası nesnel ülkesellik kavramıyla tanımlanır.
Uluslararası Lotus Davası içtihadında da benimsendiği üzere, fiilin etkisinin görüldüğü devlet bu etkiye dayanarak yargılama yapabilir.

Key Concept

Nesnel Ülkesel Yetki (Objektif Mülkilik İlkesi)
Rate this question

Topics

Ülkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

More questions from this topic