Sirius ve Vega devletleri arasında kapsamlı bir ekonomik işbirliği antlaşması akdedilmiştir. Sirius Devleti'nin anayasasına göre bu tür antlaşmaların uluslararası bağlayıcılık kazanması (onaylama/ratifikasyon) münhasıran parlamentonun yetkisindedir. Ancak Sirius Dışişleri Bakanı, parlamentonun yetkisini gasp ederek antlaşmayı uluslararası düzeyde doğrudan onaylamıştır. Vega Devleti'nin bu anayasal işleyişten haberdar olması beklenemeyecek durumdadır ve yetki ihlali objektif olarak aşikâr nitelikte değildir.
Antlaşma sorunsuz bir şekilde yürürlüğe girip üç yıl uygulandıktan sonra, uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve kendisinden hiçbir sapmaya izin verilmeyen yeni bir emredici kural (jus cogens) ortaya çıkmış; antlaşmanın temel maddelerinden biri bu yeni kuralla tamamen çatışır hâle gelmiştir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ADışişleri Bakanı'nın iç hukuktaki yetkisini aşarak (ultra vires) yaptığı işlem Sirius Devleti'ne isnat edilemeyeceğinden, antlaşma Vega Devleti'nin iyiniyetine bakılmaksızın en başından beri geçersizdir.
- BAntlaşma, sonradan ortaya çıkan yeni emredici kural (jus cogens) ile çatıştığı için yapıldığı andan itibaren (ex tunc) mutlak butlanla sakatlanmış kabul edilir ve baştan hiç doğmamış sayılır.
- Antlaşma, iç hukuktaki yetki ihlali gerekçesiyle başlangıçtan itibaren geçersiz sayılamaz; ancak sonradan ortaya çıkan yeni emredici kuralla çatışması nedeniyle batıl olur ve sona erer.Answer
- DYeni emredici kuralın ortaya çıkması durumunda uyuşmazlık, tarafların önceden verilmiş açık rızası aranmaksızın doğrudan hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkesi çerçevesinde yeniden düzenlenir.
- EAntlaşmanın akıbeti, UAD Statüsü 38. madde uyarınca asli kaynak sayılan uluslararası yargı kararları ve doktrin tarafından hükümsüzlüğü teyit edilene kadar yürürlükte kalmaya devam eder.