Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisinin (jurisdiction) en temel dayanağı olan mü… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisinin (jurisdiction) en temel dayanağı olan mülkilik ilkesi, suçun icrasının ve sonuçlarının farklı devletlerin egemenlik alanlarına dağıldığı durumlarda "öznel" ve "nesnel" boyutlarıyla ele alınmaktadır. $A$ Devleti'ne kayıtlı olan ve $B$ Devleti hava sahasında seyir halinde bulunan sivil bir hava aracının uçuş kontrol sistemlerine, $C$ Devleti topraklarında bulunan bir siber korsan tarafından uzaktan sızılmış; bu müdahale sonucunda uçağın rotası değiştirilerek $B$ Devleti sınırı içerisindeki bir nükleer enerji tesisine çarpması sağlanmıştır. Bu olayda $B$ Devleti'nin söz konusu eylem üzerindeki yargı yetkisini "mülkilik ilkesi" uyarınca temellendirmesi, uluslararası hukuk literatüründe aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?

A
Öznel mülkilik ilkesi
Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiAnswer
C
Koruma (güvenlik) ilkesi
D
Pasif şahsilik ilkesi
E
Aktif şahsilik ilkesi

Answer

Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi, bir fiilin sonuçlarının veya tamamlanma aşamasının gerçekleştiği devletin ülkesel yetkisini ifade eder.

Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi, bir suçun unsurlarının birden fazla devlete yayıldığı durumlarda, suçun sonuçlarının gerçekleştiği veya tamamlandığı devletin yargı yetkisini tanımlar. Senaryoda siber saldırı başka bir ülkeden başlatılmış olsa bile, fiziksel yıkım ve suçun neticesi B Devleti'nin ülkesinde meydana geldiği için bu devlet nesnel mülkilik uyarınca yargı yetkisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

Fiilin başladığı ve sonuçlandığı yerlerin tespiti.

Fiil C Devleti'nde başlamış (siber müdahale), B Devleti'nde (uçak çarpması/tesis hasarı) sonuçlanmıştır.

Mülkilik ilkesinin hangi boyutunun (öznel/nesnel) işletileceğini belirlemek için fiilin icra ve netice aşamalarının konumu kritiktir.

B Devleti'nin hukuki statüsünün değerlendirilmesi.

B Devleti, suçun neticesinin (patlama/hasar) kendi egemenlik alanında gerçekleştiği devlettir.

Uluslararası hukukta (Lotus davası mantığıyla da paralel olarak), suçun sonuçlarının doğduğu yer 'suçun işlendiği yer' kabul edilir.

Kavramsal eşleştirme yapılması.

Sonucun doğduğu yerdeki yetki kullanımı 'nesnel mülkilik' (objective territoriality) olarak adlandırılır.

Mülkilik ilkesinin 'nesnel' boyutu, sınır aşan suçlarda mağdur/hedef olan devletin yargı yetkisini hukuken açıklar.

Key Concept

Nesnel Mülkilik (Objective Territoriality)

Practice More

Lotus Davası (Fransa v. Türkiye) kararındaki mülkilik yorumlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic