Examkin

Question

Difficulty: MediumÜlke Üzerindeki Yetki Sınırlamaları

Uluslararası hukukta devletin ülkesi üzerindeki mutlak yetkileri, egemenliği baki kalmak kaydıyla çeşitli antlaşmalarla sınırlandırılabilir. 'Aras Devleti' ile 'Meriç Devleti' arasında akdedilen bir sınır antlaşmasında şu hükümler yer almaktadır:

I. Aras Devleti, sınır hattının 2020 kilometre derinliğindeki 'Yeşil Kuşak' bölgesinde kalıcı askeri tahkimat yapmamayı taahhüt eder.
II. Aras Devleti, Meriç Devleti'nin kendi topraklarından geçen bir demir yolu hattını transit geçiş amacıyla kullanmasına ve bu hattın işletilmesine izin verir.

Bu hükümlerin hukuki nitelikleri ve uluslararası irtifaklar (international servitudes) doktrini dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Birinci numaralı hüküm 'olumlu (pozitif) irtifak' örneğidir; çünkü devlet bölgede aktif bir güvenlik rejimi kurma yükümlülüğü altına girmiştir.
  2. B
    İkinci numaralı hüküm 'olumsuz (negatif) irtifak' teşkil eder; zira devlet kendi topraklarında demir yolu işletmeme borcu altına girmiştir.
  3. Birinci numaralı hüküm 'olumsuz (negatif) irtifak', ikinci numaralı hüküm ise 'olumlu (pozitif) irtifak' niteliğindedir.Answer
  4. D
    Bu düzenlemeler 'ülke kiralama' rejimine tabi olup, Aras Devleti'nin ilgili bölgelerdeki egemenliğinin (sovereignty) Meriç Devleti'ne geçtiğini gösterir.
  5. E
    İkinci numaralı hüküm bir 'askeri üs' antlaşması niteliğinde olup, Aras Devleti'nin bölgedeki yargı yetkisini (jurisdiction) tamamen ortadan kaldırır.

Answer

Birinci hüküm devletin bir şey yapmaktan kaçınmasını gerektirdiği için olumsuz (negatif), ikinci hüküm ise başka bir devletin faaliyetine izin verdiği için olumlu (pozitif) irtifaktır.
Uluslararası hukukta irtifaklar ikiye ayrılır: Olumsuz (negatif) irtifaklarda devlet, normalde yapabileceği bir faaliyeti (örneğin sınırda askeri tahkimat kurma) yapmamayı taahhüt eder. Olumlu (pozitif) irtifaklarda ise devlet, başka bir devletin kendi ülkesinde belirli bir faaliyeti yürütmesine (örneğin demir yolu geçişi veya boru hattı işletme) izin verir. Sorudaki silahsızlandırma taahhüdü negatif, geçiş izni ise pozitif irtifak niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hükmün içeriğini analiz etme
Askeri tahkimat yapmama taahhüdü belirlendi.
İrtifakın türünü belirlemek için devletin 'yapma' mı yoksa 'yapmama' mı borcu altında olduğu incelenmelidir.
2
İkinci hükmün içeriğini analiz etme
Yabancı devletin demir yolunu kullanmasına izin verme durumu belirlendi.
Devletin kendi ülkesinde başka bir devletin yetki kullanmasına izin vermesi olumlu irtifakın temel özelliğidir.
3
Egemenlik ve yetki ayrımını kontrol etme
İrtifakların egemenliği devretmediği, sadece yetkiyi sınırladığı teyit edildi.
Uluslararası hukukta ülke üzerindeki kısıtlamalar egemenliğin kaybı anlamına gelmez.

Key Concept

Uluslararası İrtifaklar (International Servitudes)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Ülke Üzerindeki Yetki Sınırlamaları

More questions from this topic