Liberalizm ve Neoliberalizm

366 questions

Question 361Question

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) modeline göre; günümüz uluslararası sisteminde devletler arası ilişkilerde ekonomi, çevre, enerji ve mülteci sorunları gibi konular, geleneksel olarak 'yüksek siyaset' (high politics) kabul edilen askeri güvenlik meseleleriyle benzer bir öneme sahip hale gelmiştir. Bu modelde, devletlerin dış politika gündemini oluşturan maddeler arasında askeri güvenliğin her zaman en üstte yer aldığı kesin bir öncelik sıralaması yapılamamaktadır.

Bu durum, Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık kuramının aşağıdaki temel özelliklerinden hangisi ile ifade edilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Gündem maddeleri arasında net bir hiyerarşinin bulunmaması

Answer

Gündem maddeleri arasında net bir hiyerarşinin bulunmaması
Karmaşık karşılıklı bağımlılık kuramının en belirgin özelliklerinden biri, geleneksel Realist düşüncedeki 'yüksek siyaset' (askeri güvenlik) ve 'düşük siyaset' (ekonomi, sosyal konular) ayrımının ortadan kalkmasıdır. Doğru cevap olan ifade, dış politika gündeminde artık hiçbir konunun (güvenlik dahil) diğerlerinden öncelikli kabul edilmediği bir sistem yapısını doğrudan tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ana vurguyu belirle.
Metin, askeri güvenliğin diğer konular üzerindeki üstünlüğünün kaybolduğuna ve konular arasında bir öncelik sıralaması yapılamadığına odaklanmaktadır.
Sorunun kökünde yatan 'yüksek siyaset' ve 'düşük siyaset' arasındaki sınırların belirsizleşmesi durumunu teşhis etmek gerekir.
2
Keohane ve Nye'ın modelindeki üç temel özelliği hatırla.
1. Çoklu kanalların varlığı, 2. Konular arası hiyerarşinin yokluğu, 3. Askeri gücün kullanımının azalması.
Karmaşık karşılıklı bağımlılığın teorik çerçevesini belirleyen temel sütunlar üzerinden eşleştirme yapılır.
3
Metindeki açıklama ile kuramsal özelliği eşleştir.
Askeri güvenliğin her zaman en üstte olmaması durumu 'Gündem maddeleri arasında hiyerarşi bulunmaması' (Absence of hierarchy among issues) ilkesiyle birebir örtüşmektedir.
Doğru kavrama ulaşmak için metindeki hiyerarşi vurgusu ile seçeneklerdeki kavramsal tanım karşılaştırılır.

Key Concept

Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık (Hiyerarşi Eksikliği)

Hints

1
Geleneksel Realist yaklaşımda güvenlik her zaman birinci sıradadır (yüksek siyaset). Bu sorudaki kuram bu sıralamayı reddeder.
2
Metinde 'kesin bir öncelik sıralaması yapılamamaktadır' ifadesine odaklanın; bu bir 'sıralama' veya 'kademe' sorunudur.
3
Keohane ve Nye, 'yüksek siyaset' ve 'düşük siyaset' ayrımının silinmesini, konular arasında bir merdiven yapısının bulunmaması olarak tarif ederler.

Practice More

Karşılıklı bağımlılık kuramında 'Duyarlılık' (Sensitivity) ve 'Kırılganlık' (Vulnerability) arasındaki maliyet farklarını içeren senaryoları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 362Question

Klasik liberalizmin felsefi kökenlerinde önemli bir yere sahip olan ve literatürde "uluslararası" (international) kavramını ilk kez kullanan düşünür Jeremy Bentham'dır. Bentham, savaşların çoğunlukla yöneticilerin dar ve bencil çıkarları için çıkarıldığını, buna karşın savaşın ekonomik ve insani maliyetlerini halkın üstlendiğini savunmuştur. Bu doğrultuda Bentham'ın, devletlerin dış politikadaki savaşçı eğilimlerini dizginlemek ve kalıcı bir barış tesis etmek amacıyla vurguladığı temel denetim mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dünya kamuoyu ve dış politikada şeffaflığın sağlanması

Answer

Dünya kamuoyu ve dış politikada şeffaflığın sağlanması
Jeremy Bentham, faydacı bir yaklaşımla savaşların toplumsal maliyetinin yüksek olduğunu ve rasyonel bir halkın savaşı tercih etmeyeceğini savunur. Bu nedenle barış için gizli diplomasinin sona erdirilmesi (şeffaflık) ve dünya kamuoyunun aydınlatılarak yöneticiler üzerinde baskı kurması gerektiğini ileri sürer.

Step-by-Step Solution

1
Düşünürün tespit edilmesi
Jeremy Bentham
Bentham, klasik liberalizmin hukuki ve faydacı (utilitarian) kanadını temsil eden, 'uluslararası' terimini ilk kullanan kişidir.
2
Savaşın nedenine dair görüşün analiz edilmesi
Yöneticilerin çıkarları vs. Halkın maliyetleri
Bentham'a göre savaşlar halkın değil, aristokratik yöneticilerin çıkarınadır.
3
Önerilen çözüm mekanizmasının belirlenmesi
Açıklık ve Kamuoyu Denetimi
Bentham, gizli diplomasinin kaldırılmasını ve halkın (kamuoyunun) dış politikayı denetleyerek savaşı engelleyecek bir 'mahkeme' gibi işlemesini savunur.

Key Concept

Bentham'ın Kamuoyu ve Şeffaflık İlkesi (Publicity)

Hints

1
Soruda bahsedilen düşünür 'faydacılık' (utilitarianism) akımının kurucusudur.
2
Bu düşünür, barışı sağlamak için gizli anlaşmaların yerine 'kamunun denetimini' ve 'açıklığı' (publicity) koymaktadır.
3
Bentham'a göre yöneticiler halkın gözü önünde yanlış (zararlı) kararlar almaktan çekinecektir; bu nedenle dış politikanın halka açıklanması esastır.

Practice More

Kant'ın 'Ebedi Barış' eserindeki 'şeffaflık' ilkesi ile Bentham'ın 'açıklık' ilkesi arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 363Question

Aydınlanma felsefesinden beslenen klasik liberal düşünce; bireylerin, ekonomik grupların ve dolayısıyla devletlerin temel çıkarlarının birbirini dışlamak yerine doğal bir denge içinde örtüştüğünü savunur. Bu perspektife göre uluslararası ilişkiler, bir tarafın kazancının diğerinin kaybı olduğu 'sıfır toplamlı' bir alan değil, rasyonel iş birliği yoluyla herkesin kazançlı çıkabileceği bir süreçtir.

Klasik liberalizmin kökenlerinde yer alan ve uluslararası sistemde çatışmanın yapay bir sapma, barışın ise doğal bir hedef olduğunu varsayan bu temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Çıkarların Uyumu (Harmony of Interests)

Answer

Çıkarların Uyumu (Harmony of Interests)
Doğru cevap olan 'Çıkarların Uyumu', klasik liberalizmin en temel felsefi varsayımlarından biridir. Aydınlanma rasyonalizmine dayanan bu anlayışa göre, insanlar ve devletler rasyonel hareket ettiklerinde çıkarlarının aslında birbiriyle çatışmadığını, serbest ticaret ve karşılıklı etkileşimin 'pozitif toplamlı' sonuçlar (herkesin kazandığı) doğuracağını savunur. Bu durum, savaşı rasyonel olmayan bir sapma olarak görmelerini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Aydınlanma felsefesinin uluslararası ilişkilere temel katkısını analiz et.
Bireylerin rasyonel olduğu ve bu rasyonalitenin toplumsal ve uluslararası düzeyde bir harmoni (uyum) yaratacağı varsayımı belirlenir.
Klasik liberalizm, Adam Smith gibi düşünürlerin ekonomi alanındaki 'gizli el' varsayımını uluslararası barışa uyarlar.
2
Sıfır toplamlı oyun (zero-sum game) ile pozitif toplamlı oyun ayrımını yap.
Realizmin çatışmacı bakış açısının aksine, liberalizmin iş birliğini doğal gören 'Çıkarların Uyumu' kavramına ulaşılır.
Bu kavram, serbest ticaret ve demokrasinin neden savaşı engelleyeceğinin felsefi temelini oluşturur.

Key Concept

Çıkarların Uyumu (Harmony of Interests)
Question 364Question

John Burton, geleneksel realizmin devlet merkezli "bilardo topu" modeline karşı çıkarak, küresel siyasetin sınır aşan çok sayıda bağ ve etkileşimden oluşan bir "örümcek ağı" (cobweb) yapısında olduğunu savunur. Burton'a göre bu yapı; devletlerin yasal egemenliğinden ziyade, bireylerin ve grupların temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurdukları işlevsel ilişkiler bütünüdür.

Burton'ın bu perspektifle, uluslararası sistemin ötesinde kurguladığı ve odağında bireysel ihtiyaçların yer aldığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dünya Toplumu (World Society)

Answer

Dünya Toplumu (World Society)
Doğru yanıt olan seçenek, John Burton'ın realizmin devlet merkezli yaklaşımına alternatif olarak sunduğu ve toplumlar arası/bireyler arası etkileşimin yarattığı küresel yapıyı ifade eden 'Dünya Toplumu' (World Society) kavramıdır. Bu kavram, sosyolojik liberalizmin temel taşlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Model Analizi
Realizmin 'bilardo topu' modeli (devletlerin birbirine çarpan ama iç içe geçmeyen kapalı birimler olması) reddedilir.
Sosyolojik liberalizm ve ulusötesicilik, devletin tekil ve bölünmez aktör olduğu varsayımını kabul etmez.
2
Metafor Belirleme
John Burton'ın 'örümcek ağı' (cobweb) modeli tanımlanır.
Bu model, küresel siyasetin devlet sınırlarını hiçe sayan karmaşık iletişim ve etkileşim ağlarından oluştuğunu gösterir.
3
Kavram Eşleştirme
Örümcek ağı modelinin oluşturduğu makro yapı 'Dünya Toplumu' olarak isimlendirilir.
Burton, çatışmaların temelinde yatanın devlet çıkarları değil, bireylerin karşılanmamış 'temel ihtiyaçları' olduğunu savunarak bu kavramı geliştirmiştir.

Key Concept

John Burton'ın Örümcek Ağı Modeli ve Dünya Toplumu

Hints

1
Burton, realizmin 'bilardo topu' metaforuna karşı 'örümcek ağı' metaforunu kullanır.
2
Bu yaklaşımda devletler değil, bireylerin temel ihtiyaçları ve sınır aşan ilişkileri ön plandadır.
3
Cevap, İngiliz Okulu'nun 'Uluslararası Toplum' kavramının birey odaklı ve daha kapsayıcı bir versiyonu gibi düşünülebilir.

Practice More

Karl Deutsch'un 'Güvenlik Topluluğu' kavramı ile John Burton'ın 'Dünya Toplumu' kavramı arasındaki benzerlikleri ve farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 365Question

Uluslararası politikada devletlerin rasyonel-egoist aktörler olduğu varsayımından hareket eden Neoliberal Kurumsalcılık, anarşik bir ortamda iş birliğinin önündeki en büyük engellerden biri olarak 'aldatılma korkusu' ve 'bilgi eksikliği'ni görür. Bu bağlamda, Neoliberal Kurumsalcılık teorisine göre uluslararası kurumların devletler arasındaki koordinasyonu sağlamadaki temel rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Şeffaflığı artırarak devletlerin birbirlerinin eylemlerini izlemesini kolaylaştırmak ve bilgi akışını sağlamak

Answer

Uluslararası kurumlar, şeffaflığı artırarak ve bilgi akışını sağlayarak devletlerin birbirlerinin taahhütlerine sadık kalıp kalmadığını izlemelerini (monitoring) mümkün kılar.
Neoliberal Kurumsalcılık, uluslararası kurumların en önemli işlevinin bilgi eksikliğini (information asymmetry) gidermek ve belirsizliği azaltmak olduğunu savunur. Kurumlar, devletlerin eylemlerini izleyerek (monitoring) kurallara uymayanları ifşa eder, bu da hile yapmanın maliyetini artırırken dürüst aktörler arasındaki güveni ve iş birliğini pekiştirir.

Step-by-Step Solution

1
Teorik çerçevenin belirlenmesi
Neoliberal Kurumsalcılık rasyonel-egoist devletleri ve anarşik yapıyı kabul eder.
Teori, realizmle aynı başlangıç noktalarını kullanmasına rağmen kurumların etkisini farklı açıklar.
2
İş birliği engelinin teşhisi
Anarşi ortamında 'aldatılma korkusu' ve 'bilgi eksikliği' (uncertainty) iş birliğini engeller.
Devletler diğerlerinin sözünde durup durmayacağından emin olmadıklarında tek taraflı kazanç için iş birliğinden kaçınırlar.
3
Kurumların işlevinin saptanması
Uluslararası kurumlar bilgi sağlar, işlem maliyetlerini düşürür ve gelecekteki etkileşimleri (iterasyon) garanti altına alır.
Bilgi akışının artması, hile yapmanın tespit edilmesini kolaylaştırarak iş birliğini rasyonel bir seçenek haline getirir.

Key Concept

Fonksiyonel Kurumsalcılık ve Bilgi Sağlama

Hints

1
Neoliberal kurumsalcılık, devletleri bencil ve rasyonel aktörler olarak görür.
2
Teoriye göre iş birliğinin önündeki engel niyetlerin bilinmemesidir (belirsizlik).
3
Robert Keohane'e göre rejimler 'işlem maliyetlerini' (transaction costs) nasıl etkiler?

Practice More

Keohane'in 'After Hegemony' eserinde savunduğu, hegemonya sonrası iş birliğinin nasıl mümkün olduğuna dair argümanları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 366Question

Robert Keohane, 'After Hegemony' (Hegemonyadan Sonra) adlı eserinde, uluslararası sistemde işbirliğinin sağlanması için her zaman baskın bir hegemon güce ihtiyaç duyulmadığını, kurumların bu boşluğu doldurabileceğini savunur. Kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) yaklaşımına göre, kurumlar devletlerin rasyonel çıkar hesaplarını değiştirerek işbirliğini mümkün kılan bir zemin hazırlar. Buna göre, kurumsal liberalizm yaklaşımı çerçevesinde uluslararası kurumların işbirliğini kolaylaştırmadaki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bilgi asimetrisini azaltıp şeffaflık sağlayarak hile yapma maliyetini artırmak ve geleceğin gölgesini derinleştirmek

Answer

Kurumsal liberalizm, uluslararası kurumların bilgi asimetrisini azaltarak, şeffaflığı artırarak ve 'geleceğin gölgesini' (shadow of the future) derinleştirerek rasyonel devletler arasında işbirliğini mümkün kıldığını savunur.
Kurumsal liberalizm (Neoliberal kurumsalcılık), devletlerin rasyonel bencil aktörler olduğunu kabul eder. İşbirliğinin önündeki en büyük engel 'hile yapma' (cheating) ve 'belirsizlik'tir. Uluslararası kurumlar, bilgi asimetrisini azaltarak, devletlerin davranışlarını şeffaf hale getirerek ve etkileşimi uzun vadeye yayarak (geleceğin gölgesi) hile yapmanın maliyetini artırır. Böylece işbirliği, devletler için en rasyonel seçenek haline gelir.

Step-by-Step Solution

1
Teorik Çerçeveyi Belirleme
Neoliberal Kurumsalcılık (Kurumsal Liberalizm)
Soruda Robert Keohane ve 'After Hegemony' eserine yapılan atıf, bizi rasyonel temelli liberalizme yönlendirir.
2
Temel Varsayımları Analiz Etme
Rasyonel bencil aktörler ve anarşi
Neoliberal kurumsalcılık, realizmin 'anarşi' ve 'rasyonel devlet' varsayımlarını kabul eder ancak işbirliğinin mümkün olduğunu savunur.
3
Kurumların İşlevini Tanımlama
Bilgi asimetrisinin giderilmesi ve hile maliyeti
Kurumlar, devletlerin birbirini izlemesini sağlar, işlem maliyetlerini düşürür ve hile yapmanın uzun vadeli maliyetini (geleceğin gölgesi) artırır.
4
Sonuca Ulaşma
Şeffaflık ve bilgi akışı yoluyla işbirliği
Kurumların sağladığı en büyük katkı, devletlerin hile yapma korkusunu azaltan şeffaf bir ortam sunmasıdır.

Key Concept

Kurumsal Liberalizmde İşbirliği Mekanizmaları

Hints

1
Neoliberal kurumsalcılık, devletleri 'ahlaki varlıklar' olarak değil, 'rasyonel egoistler' olarak görür.
2
İşbirliğinin önündeki temel engelin 'bilgi eksikliği' ve 'hile yapma korkusu' olduğunu düşünün; kurumlar bu korkuyu nasıl giderir?

Practice More

Keohane ve Nye'nin 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) kavramını inceleyerek kurumsal liberalizmin aktör çeşitliliğine bakışını değerlendirin.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 19 / 19
Liberalizm ve Neoliberalizm Practice Questions — KPSS Uluslararası İlişkiler — Page 19 | Examkin