58 yaşında kadın hasta, periampuller bölge tümörü nedeniyle Whipple operasyonu (pankreatik… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$58$ yaşında kadın hasta, periampuller bölge tümörü nedeniyle Whipple operasyonu (pankreatikoduodenektomi) geçirmiştir. Postoperatif $4$ . günde dreninden günlük $800$ $ml$ berrak sıvı gelmektedir (dren sıvısı analizi: $\text{HCO}_3^-: 65$ $mEq/L$ ). Hastaya total parenteral beslenme ( $\text{TPN}$ ) tedavisi başlanmıştır. Son $6$ saattir idrar çıkışında azalma, konfüzyon ve takipne gözlenen hastanın arteryel kan gazı ve biyokimya sonuçları şöyledir:

- $\text{pH}: 7,24$
- $\text{pCO}_2: 36$ $mmHg$
- $\text{Na}^+: 135$ $mEq/L$
- $\text{Cl}^-: 108$ $mEq/L$
- $\text{HCO}_3^-: 15$ $mEq/L$
- $\text{Albumin}: 2,0$ $g/dL$

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Mikst tip (Artmış anyon açıklı metabolik asidoz + Normal anyon açıklı metabolik asidoz + Respiratuar asidoz)Answer
B
Mikst tip (Artmış anyon açıklı metabolik asidoz + Metabolik alkaloz + Respiratuar alkaloz)
C
Sadece normal anyon açıklı metabolik asidoz ve tam kompanse respiratuar asidoz
D
Mikst tip (Normal anyon açıklı metabolik asidoz + Respiratuar asidoz)
E
Mikst tip (Artmış anyon açıklı metabolik asidoz + Normal anyon açıklı metabolik asidoz + Respiratuar alkaloz)

Answer

Hastadaki bozukluk mikst tip olup; artmış anyon açıklı metabolik asidoz, normal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar asidozun birleşimidir.

Hastada saptanan bulgular üçlü bir bozukluğa (Triple disorder) işaret eder. İlk olarak

pH

asidemi,

HCO_3^-

düşüklüğü metabolik asidoz yönündedir. Winters formülüne göre beklenen

pCO_2

değeri

28,5-32,5

arasındayken, ölçülen

36

değeri yetersiz kompansasyonu ve beraberindeki respiratuar asidozu gösterir. Hastanın albumini

2,0

g/dL

olduğu için beklenen anyon açığı

7

'dir; ölçülen

12

değeri

5

birimlik bir artışı (HAGMA) kanıtlar. Delta-Delta analiziyle bikarbonat

24

'e tamamlanamadığı için (

15+5=20

), eşlik eden bir normal anyon açıklı asidoz (pankreatik fistül kaybına bağlı) da saptanmış olur.

Step-by-Step Solution

pH ve Bikarbonat analizi yapılması

pH < 7,35

(

7,24

) ve

HCO_3^- < 22

(

15

) olduğu için birincil bozukluk metabolik asidozdur.

Asit-baz analizinde ilk adım asidemi/alkalemi ayrımı ve buna neden olan metabolik/solunumsal değişikliğin saptanmasıdır.

Solunumsal kompansasyonun Winters formülü ile kontrol edilmesi

Beklenen

pCO_2 = (1,5 \times 15) + 8 \pm 2 = 30,5 \pm 2

(

28,5 - 32,5

) olarak hesaplanır. Ölçülen

pCO_2 = 36

olduğundan beklenen değerden yüksektir.

Ölçülen

pCO_2

beklenen değerden yüksekse hastada ek bir respiratuar asidoz (yetersiz ventilasyon) mevcuttur.

Anyon Açığının (AA) albumin düzeyine göre hesaplanması

Ölçülen

AA = 135 - (108 + 15) = 12

. Düşük albumin (

2,0

) için beklenen

AA = 12 - 2,5 \times (4,0 - 2,0) = 7

. Ölçülen (

12

) > Beklenen (

7

) olduğu için AA

5

birim artmıştır.

Albumin negatif yüklü bir proteindir ve azalması anyon açığını yalancı düşük gösterir. Her

1

g/dL

albumin düşüşü için anyon açığı

2,5

mEq/L

düzeltilmelidir.

Delta-Delta (Düzeltilmiş Bikarbonat) analizi

Düzeltilmiş

HCO_3^- = Ölçülen HCO_3^- + \Delta AA = 15 + (12 - 7) = 20

. Düzeltilmiş

HCO_3^- < 24

olduğu için ek bir normal anyon açıklı asidoz (NAGMA) mevcuttur.

Artmış anyon açıklı asidoza eşlik eden diğer metabolik bozuklukları saptamak için bikarbonattaki düşüş ile anyon açığındaki artış kıyaslanır.

Key Concept

Mikst Asit-Baz Bozuklukları ve Albumin Düzeltmeli Anyon Açığı

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic