Examkin

Question

Difficulty: MediumTümör Belirteçleri ve Tarama Yöntemleri

45 yaşında kadın hasta, yıllık sağlık kontrolleri sırasında meme kanseri taraması hakkında bilgi almak istiyor. Bir arkadaşından 'kan tahlili ile kanser taraması' yapıldığını duyduğunu belirterek, radyasyon korkusu nedeniyle mamografi çektirmek yerine kanda tümör belirteçlerine bakılmasını talep ediyor. Hastanın özgeçmişinde ve soygeçmişinde özellik saptanmıyor.

Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Meme kanseri taramasında serum tümör belirteçlerinin yeri yoktur; hastaya mamografinin gerekliliği anlatılmalı ve tarama bu yöntemle yapılmalıdır.Answer
  2. B
    Mamografinin radyasyon riski göz önüne alınarak, tarama amaçlı 6 ayda bir serum CA 15-3 düzeyi takibi yapılabilir.
  3. C
    Tarama amacıyla serum CEA ve CA 27-29 düzeylerinin kombinasyonu, mamografiye alternatif olarak kullanılabilir.
  4. D
    Hastanın talebi doğrultusunda serum HER2 ektodomain seviyesi bakılmalı, yükseklik saptanırsa görüntülemeye yönlendirilmelidir.
  5. E
    Kanda dolaşan tümör hücreleri (CTC) analizi, radyasyonsuz bir yöntem olduğu için mamografinin yerine tercih edilmelidir.

Answer

Meme kanseri taramasında serum tümör belirteçlerinin yeri yoktur; hastaya mamografinin gerekliliği anlatılmalı ve tarama bu yöntemle yapılmalıdır.
Meme kanseri taramasında mortaliteyi azalttığı kanıtlanmış tek yöntem mamografidir. Serum tümör belirteçleri (CA 15-3, CEA, CA 27-29), lokalize veya erken evre hastalıkta nadiren yükselir ve benign durumlarda da yükselebildikleri için düşük özgüllüğe sahiptirler. Bu nedenle uluslararası kılavuzlar (ASCO, NCCN), meme kanseri taraması, tanısı veya evrelemesi için tümör belirteçlerinin rutin kullanımını önermemektedir. Bu belirteçlerin asıl kullanım alanı, metastatik hastalığın tedavi yanıtının izlenmesi veya bilinen nüksün erken saptanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın risk grubunu ve başvuru nedenini değerlendir.
45 yaşında, ortalama risk grubunda, semptomsuz ancak 'kan testi ile tarama' talebi olan hasta.
Tarama önerileri hastanın yaşına ve risk durumuna göre belirlenir.
2
Meme kanseri tarama kılavuzlarını (NCCN, ACS, Türkiye Kanser Savaş Dairesi) hatırla.
Ortalama riskli kadınlarda 40 yaşından itibaren yıllık veya iki yılda bir mamografi önerilir.
Standart bakımın belirlenmesi.
3
Tümör belirteçlerinin (CA 15-3, CEA, CA 27-29) taramadaki yerini analiz et.
Bu belirteçlerin erken evre (Evre I-II) meme kanserinde duyarlılığı çok düşüktür (%10-20 civarı).
Yanlış negatiflik riski nedeniyle taramada kullanılamazlar.
4
Sonuç çıkar ve doğru yaklaşımı belirle.
Belirteçler tarama için uygun değildir. Radyasyon korkusu yönetilerek hasta mamografiye ikna edilmelidir.
Kanıta dayalı tıp uygulaması.

Key Concept

Tümör belirteçleri (CA 15-3, CEA vb.) düşük duyarlılık ve özgüllükleri nedeniyle kanser taramasında DEĞİL, tanısı konmuş hastaların tedavi yanıtının izlenmesinde veya nüks takibinde kullanılır.

Hints

1
Bu hasta 'tarama' (erken teşhis) amacıyla başvurmuştur. İdeal bir tarama testi hastalığı erken evrede yakalayabilmelidir.
2
CA 15-3 ve CEA gibi kan testleri, genellikle vücuttaki tümör yükü belli bir seviyeye ulaştığında yükselir.
3
Meme kanseri için mortaliteyi azalttığı kanıtlanmış standart tarama yöntemi görüntülemedir; kan testleri erken evrede 'sessiz' kalır.

Practice More

Kolon kanseri takibinde CEA'nın rolünü ve taramada (kolonoskopi) neden kullanılmadığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Tümör Belirteçleri ve Tarama Yöntemleri

More questions from this topic