Question

Difficulty: MediumGazların Difüzyonu ve Difüzyon Yasaları

Fick difüzyon yasasına göre, bir gazın solunum zarından geçiş hızı; yüzey alanı, difüzyon mesafesi, basınç farkı ve gazın difüzyon katsayısına bağlıdır. Karbondioksit (CO2CO_2) molekülü, oksijen (O2O_2) molekülünden daha ağır (yaklaşık 44 Da vs 32 Da) olmasına rağmen, solunum zarından difüzyon hızı O2O_2'ye göre yaklaşık 20 kat daha fazladır.

Buna göre, CO2CO_2'nin difüzyon hızındaki bu belirgin fazlalığın ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. CO₂'nin sıvı ortamdaki çözünürlük katsayısının O₂'den çok daha yüksek olmasıAnswer
  2. B
    Alveol ile kapiller kan arasındaki CO₂ parsiyel basınç farkının O₂'den daha yüksek olması
  3. C
    CO₂ molekülünün efektif çapının O₂ molekülünden daha küçük olması
  4. D
    CO₂'nin eritrosit içinde hemoglobine bağlanma afinitesinin O₂'den düşük olması
  5. E
    Solunum membranının CO₂ geçişine karşı elektriksel bir çekim kuvveti oluşturması

Answer

CO₂'nin sıvı ortamdaki çözünürlük katsayısının O₂'den çok daha yüksek olması
Fick difüzyon yasasına göre, bir gazın difüzyon katsayısı (DD), o gazın çözünürlüğü ile doğru orantılı, molekül ağırlığının karekökü ile ters orantılıdır (DC¸o¨zu¨nu¨rlu¨k/MWD \propto \text{Çözünürlük} / \sqrt{MW}). CO₂'nin molekül ağırlığı (44) O₂'den (32) fazla olmasına rağmen, sıvı fazdaki çözünürlüğü O₂'den yaklaşık 24 kat daha fazladır. Bu yüksek çözünürlük, ağırlık dezavantajını fazlasıyla kapatarak CO₂'nin difüzyon hızının O₂'den yaklaşık 20 kat fazla olmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Fick Yasası'nın bileşenlerini hatırla
VgazA×D×(P1P2)TV_{gaz} \propto \frac{A \times D \times (P_1 - P_2)}{T} formülünde DD (Difüzyon Katsayısı) belirleyicidir.
Soruda fiziksel hız farkının nedeni sorulmaktadır.
2
Difüzyon Katsayısı (DD) ile moleküler özelliklerin ilişkisini kur
DC¸o¨zu¨nu¨rlu¨kMoleku¨l Ag˘ırlıg˘ıD \propto \frac{\text{Çözünürlük}}{\sqrt{\text{Molekül Ağırlığı}}}.
Gazın fiziksel özellikleri bu iki değişkene bağlıdır.
3
O₂ ve CO₂ verilerini karşılaştır
CO₂ daha ağırdır (dezavantaj) ancak çözünürlüğü O₂'den ~24 kat fazladır (büyük avantaj).
Net etki olarak CO₂ 20 kat daha hızlı difüze olur.

Key Concept

Difüzyon Katsayısı ve Çözünürlük İlişkisi

Hints

1
Gazların sıvılardaki davranışını (Henry Yasası) ve moleküler ağırlıklarını (Graham Yasası) düşünün.
2
Oksijen daha hafif bir moleküldür, bu yüzden molekül ağırlığı CO₂'nin hızlı olmasını açıklayamaz.
3
CO₂'nin sudaki çözünürlüğü, difüzyon hızını belirleyen en kritik faktördür.

Practice More

Pulmoner ödem durumunda hipoksemi ve hiperkapninin ortaya çıkış sırasını inceleyin.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question