yaşında erkek hasta; son aydır ataklar halinde gelen şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda feokromositoma tanısı konulan hastaya, cerrahi öncesi hazırlık aşamasında taşikardisini kontrol altına almak amacıyla tek başına propranolol başlanıyor. Tedavinin ilk dozundan kısa bir süre sonra hastada kan basıncının düzeyine yükseldiği, ajitasyon ve akut sol kalp yetmezliği tablosunun geliştiği gözleniyor.
Bu hastada gözlenen klinik tablonun altında yatan temel fizyopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- A-adrenerjik reseptör blokajına bağlı gelişen negatif inotropik etkinin, baroreseptörler aracılığıyla paradoksal sempatik deşarjı tetiklemesi
- -adrenerjik reseptör blokajı sonucu periferik vazodilatör etkinin ortadan kalkması ve katekolaminlerin -reseptörler üzerinden oluşturduğu vazokonstriksiyonun baskın hale gelmesiAnswer
- CPropranololün direkt olarak sürrenal medulladan katekolamin salınımını stimüle eden bir sekretagog gibi davranması
- D-blokajın renal perfüzyon basıncını düşürerek renin-anjiyotensin-aldosteron sistemini aşırı aktive etmesi ve akut sodyum tutulumuna neden olması
- Eİntravasküler volüm genişletilmesi yapılmadan -blokör verilmesinin vasküler direnci azaltarak kalbe dönen kan miktarını (preload) ani artırması
Answer
Feokromositomada alfa-blokaj yapılmadan beta-blokör verilmesi, beta-2 aracılı vazodilatasyonu ortadan kaldırarak alfa-aracılı vazokonstriksiyonun baskın (karşılanmamış) hale gelmesine ve hipertansif krize neden olur.
Feokromositoma hastalarında salınan yüksek düzeydeki katekolaminler, damar duvarındaki reseptörleri üzerinden vazokonstriksiyon, reseptörleri üzerinden ise vazodilatasyon yapar. Eğer alfa-blokaj sağlanmadan önce -blokör verilirse, damarlardaki vazodilatör etki ortadan kalkar ve -reseptör stimülasyonu 'karşılanmamış' (unopposed) kalarak sistemik vasküler direncin aşırı yükselmesine, dolayısıyla hipertansif krize ve pulmoner ödeme yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karşılanmamış Alfa-Adrenerjik Aktivite (Unopposed Alpha Stimulation)
Practice More
Feokromositoma cerrahisinde Roizen kriterlerini ve intraoperatif tansiyon yönetiminde kullanılan ajanları (örn. sodyum nitroprussid, fentolamin) gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s