Question

Difficulty: HardPolikistik Over Sendromu (PKOS)

Otuz iki yaşında, vücut kitle indeksi 29 kg/m² olan evli bir kadın, son 8 aydır gebelik oluşmaması nedeniyle başvuruyor. Adet döngüsü yaklaşık 35-60 gün arasında değişiyor. Fizik muayenede Ferriman-Gallwey skoru 10 olarak saptanıyor; akne veya alopesi yok. Transvajinal ultrasonografide her iki overde 10 mm'den büyük dominant folikül izlenmekle birlikte, her bir overde 2-4 küçük folikül gözlemleniyor. Hormon profili: TSH 2.1 mIU/L, prolaktin 18 ng/mL, total testosteron 58 ng/dL, 17-OH progesteron (foliküler faz) 3.2 ng/mL, sabah kortizol 14 µg/dL. Bu hastada Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısını destekleyen ya da dışlayan Rotterdam kriterleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Oligoovülasyon kriteri karşılanmaktadır; ancak ultrasonografik bulgu yetersiz olduğundan Rotterdam kriterleri tam olarak sağlanamamakta ve ek kriter yoksa PKOS tanısı konulamaz.Answer
  2. B
    17-OH progesteron düzeyi 3.2 ng/mL olması, nonklasik konjenital adrenal hiperplazi (NKAH) tanısını kesin olarak dışlar ve PKOS tanısı için ek araştırma gerekmez.
  3. C
    Ultrasonografik bulgular yetersiz olduğundan ve klinik hiperandrojenizm eşiği tartışmalı olduğundan, Rotterdam kriterleri hiçbir şekilde karşılanmamaktadır; Ferriman-Gallwey skoru ≥8 PKOS tanısı için geçerli sayılmaz.
  4. D
    Bu hastada hem oligoovülasyon hem de ultrasonografik polikistik over morfolojisi Rotterdam kriterlerini tam olarak karşılamaktadır; biyokimyasal ya da klinik hiperandrojenizm değerlendirmesine gerek yoktur.
  5. E
    Hastanın TSH ve prolaktin düzeyleri normal sınırlarda olduğundan sekonder amenore nedenleri dışlanmıştır; mevcut bulgular PKOS için tam Rotterdam kriterleri sağlamasa da klinik PKOS tanısı konulabilir.

Answer

Oligoovülasyon kriteri karşılanmaktadır; ultrasonografik bulgu yetersiz olsa da klinik hiperandrojenizm (Ferriman-Gallwey ≥8) karşılandığından Rotterdam kriterlerinden ikisi (oligoovülasyon + klinik hiperandrojenizm) sağlanmakta ve PKOS tanısı konulabilmektedir.
Hastada oligoovülasyon (35-60 günlük sikluslar) Rotterdam kriterlerinin birincisini karşılamaktadır. Ferriman-Gallwey skoru 10, klinik hiperandrojenizm için kabul edilen ≥8 eşiğini aştığından ikinci kriter de sağlanmaktadır. Ultrasonografide her overde 2-4 küçük folikül mevcut olup bu bulgu ≥12 folikül eşiğini karşılamamakta ve üçüncü kriter sağlanamamaktadır. Ancak Rotterdam tanımına göre üç kriterden ikisinin karşılanması PKOS tanısı için yeterlidir. Dolayısıyla USG kriteri yokluğuna rağmen, oligoovülasyon ve klinik hiperandrojenizm birlikte mevcut olduğundan tanı konulabilir. Bu seçenek, ultrasonografik yetersizliği doğru tespit etmekte; ancak iki kriterin varlığıyla tanının yine de mümkün olduğunu ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Rotterdam kriterlerini listele ve her birinin karşılanıp karşılanmadığını değerlendir.
Rotterdam 2003 kriterleri: (1) Oligo/anovülasyon, (2) Klinik veya biyokimyasal hiperandrojenizm, (3) Ultrasonografik polikistik over morfolojisi. PKOS tanısı için 3 kriterden en az 2'sinin karşılanması ve diğer nedenlerin dışlanmış olması gerekir.
PKOS bir dışlama tanısıdır; TSH ve prolaktin normalliği tiroid bozukluğu ve hiperprolaktinemiyi dışlar.
2
Kriter 1'i değerlendir: Oligo/anovülasyon varlığı.
Adet döngüsü 35-60 gün arasında değişiyor → oligomenore/oligoovülasyon mevcuttur. Kriter 1 KARŞILANDI.
Normal menstrüel siklus 21-35 gün arasındadır; 35 günü aşan düzensizlik oligomenore olarak tanımlanır.
3
Kriter 2'yi değerlendir: Klinik ve biyokimyasal hiperandrojenizm.
Ferriman-Gallwey skoru 10 ≥ 8 eşiği → klinik hiperandrojenizm mevcuttur. Total testosteron 58 ng/dL normal sınırda kabul edilebilir. Kriter 2 (klinik) KARŞILANDI.
Klinik hiperandrojenizm için Ferriman-Gallwey ≥8 veya androjen alopesisi/akne yeterlidir; burada hirsutizm skoru eşiği aşmaktadır.
4
Kriter 3'ü değerlendir: Ultrasonografik polikistik over morfolojisi.
Her overde yalnızca 2-4 küçük folikül mevcut; eşik ≥12 folikül (2-9 mm çaplı) veya over hacmi >10 mL'dir. Kriter 3 KARŞILANMADI.
2018 ESHRE/ASRM güncellemesine göre eşik ≥20 foliküle yükseltilmiştir (yeni teknoloji ile); ancak TUS'ta genellikle 2003 Rotterdam eşiği (≥12 folikül) kabul görmektedir.
5
17-OH progesteron değerini yorumla ve NKAH dışlama durumunu değerlendir.
17-OH progesteron 3.2 ng/mL gri bölgededir (<2: NKAH dışlanır; >10: NKAH güçlü şüphe; 2-10: ACTH uyarı testi gerekir). Bu değer NKAH'ı kesin dışlamaz.
PKOS tanısı için NKAH dışlanmalıdır; ancak 3.2 ng/mL ile ACTH testi yapılarak net karar verilmelidir.
6
Sonucu değerlendir: Kaç kriter karşılandı?
Kriter 1 (oligoovülasyon) + Kriter 2 (klinik hiperandrojenizm) = 2/3 kriter karşılandı. Rotterdam tanımına göre PKOS tanısı konulabilir. Ancak NKAH kesin dışlanmadığından bu süreç tamamlanmalıdır.
3 kriterden 2'si karşılanmış olup USG kriteri yokluğu tanıyı engellemez.

Key Concept

Rotterdam PKOS tanı kriterleri: 3 kriterden 2'sinin varlığı (oligoovülasyon, hiperandrojenizm, USG), her birinin eşik değerleri ve ayırıcı tanı (NKAH, hiperprolaktinemi, tiroid hastalığı) gerekliliği.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question