Question

Difficulty: MediumTıbbi Artropodlar (Ektoparazitler)

İnsanda ektoparazit olarak yaşayan vücut bitleri (*Pediculus humanus corporis*), çeşitli enfeksiyon hastalıklarının bulaşmasında vektörlük yapmaktadır. Bu hastalıklardan birinde, etken bitin tükürük bezlerinde veya dışkısında bulunmaz; bitin hemolenfinde yer alır. Bu nedenle enfeksiyonun bulaşması için bitin deride ezilmesi ve serbest kalan etkenin derideki yaralanmalardan girmesi gerekmektedir. Bahsedilen bu bulaş mekanizmasına sahip olan vücut biti kaynaklı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Epidemik dönek ateşAnswer
  2. B
    Epidemik tifüs
  3. C
    Siper ateşi
  4. D
    Akdeniz benekli ateşi
  5. E
    Endemik tifüs

Answer

Epidemik dönek ateş (*Borrelia recurrentis*) vücut bitinin ezilmesi sonucu bulaşan tek önemli hastalıktır.
Epidemik dönek ateşin etkeni olan *Borrelia recurrentis*, vücut bitinin mide epiteli içinden geçerek hemolenfine yerleşir. Bitin tükürük bezlerinde veya dışkısında bulunmadığı için ısırık veya dışkı yoluyla bulaşamaz. İnsana bulaş, bitin deride ezilmesiyle serbest kalan enfekte hemolenfin derideki kaşıntı izlerinden veya yara yerlerinden girmesiyle gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Vektör ve hastalık ilişkisini belirle
Vücut biti (*Pediculus humanus corporis*) epidemik tifüs, siper ateşi ve epidemik dönek ateşin vektörüdür.
Soruda belirtilen vektör vücut bitidir.
2
Bulaş mekanizmalarını ayırt et
Epidemik tifüs ve siper ateşinde etken bitin dışkısındayken, dönek ateşte hemolenftir.
Etkenin bitin içinde nerede bulunduğu bulaş şeklini belirler.
3
Ezilme mekanizmasını sorgula
Bitin ezilmesi (crushing) gereksinimi sadece *Borrelia recurrentis* (dönek ateş) için karakteristiktir.
Spiroketer hemolenf içinde hapsolmuştur ve bitin bütünlüğü bozulmadan dışarı çıkamazlar.

Key Concept

Vücut biti ile taşınan hastalıklar arasında sadece epidemik dönek ateş bitin ezilmesi (hemolenf teması) ile bulaşır; diğerleri bit dışkısı ile bulaşır.

Alternative Method

Vektör kaynaklı hastalıkları 'ısırık', 'dışkı' ve 'ezilme' olarak gruplandırarak ezberlemek dönek ateş ayrımını kolaylaştırır.
Estimated Time:50s
Rate this question