48 yaşında kadın hasta, son 1 yıldır giderek artan halsizlik, dilde yanma ve kronik diyare… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$48$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır giderek artan halsizlik, dilde yanma ve kronik diyare şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde uzun süredir devam eden ve diyet uyumu zayıf olan çölyak hastalığı tanısı mevcuttur. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, dil atrofik ve kırmızı (glossit) olarak saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

Parametre	Sonuç	Referans Aralığı
Hemoglobin ( $Hb$ )	$8,1$ g/dL	$12-16$ g/dL
Hematokrit ( $Hct$ )	$\%25$	$\%36-46$
Ortalama Eritrosit Hacmi ( $MCV$ )	$84$ fL	$80-100$ fL
Eritrosit Dağılım Genişliği ( $RDW$ )	$\%28$	$\%11,5-14,5$
Serum Ferritini	$12$ ng/mL	$15-150$ ng/mL
Vitamin $B_{12}$	$140$ pg/mL	$200-900$ pg/mL
Serum Folatı	$3,2$ ng/mL	$5-15$ ng/mL
Retikülosit	$\%0,4$	$\%0,5-1,5$

Bu hastadaki tam kan sayımı parametreleri (özellikle $MCV$ ve $RDW$ ) ile klinik tablo birlikte değerlendirildiğinde, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Kronik inflamatuar sürece sekonder gelişen kronik hastalık anemisi
Demir eksikliği ve megaloblastik aneminin (Vitamin $B_{12}$ /Folat) eş zamanlı varlığıAnswer
C
Talasemi minör zemininde gelişmiş olan akut kan kaybı anemisi
D
Piridoksin eksikliğine bağlı gelişen sideroblastik anemi
E
Eritroid seride maturasyon duraklaması ile seyreden miyelodisplastik sendrom

Answer

Demir eksikliği ve megaloblastik aneminin (Vitamin

B_{12}

/Folat) eş zamanlı varlığı (Mikst Tip Eksiklik Anemisi)

Doğru yanıt olan mikst tip eksiklik anemisi (Demir + Vitamin

B_{12}

/Folat), tam kan sayımı cihazlarının 'ortalama' bir değer olan

MCV

üzerinden yaptığı ölçümü yanıltan klasik bir tablodur. Çölyak hastalığı gibi pan-malabsorbsiyon durumlarında, demir eksikliğine bağlı oluşan mikrositler ile megaloblastik sürece bağlı oluşan makrositler kanda bir arada bulunur. Cihaz bu farklı boyutlardaki hücrelerin ortalamasını aldığında

MCV

sayısal olarak normal (normositoz) görünür, ancak hücre boyutlarındaki bu aşırı değişkenlik

RDW

değerinin çok yükselmesine ve periferik yaymada 'dimorfik populasyon' (iki farklı hücre tipi) görülmesine neden olur.

Step-by-Step Solution

Eritrosit indislerini ve

RDW

değerini analiz et.

MCV

84

fL (normal aralıkta), ancak

RDW

\%28

(aşırı yüksek).

Normal bir

MCV

değeri, tüm eritrositlerin aynı boyutta olduğunu değil, boyut ortalamasının normal olduğunu gösterir. Aşırı yüksek

RDW

, populasyonda hem çok küçük hem de çok büyük hücrelerin olduğunu (dimorfik populasyon) düşündürür.

Klinik bağlamı ve laboratuvar sonuçlarını birleştir.

Çölyak hastasında hem demir (duodenum) hem de

B_{12}

/folat (jejunum/ileum) emilimi bozulmuştur.

Ferritin düşüklüğü demir eksikliğini;

B_{12}

ve folat düşüklüğü ise megaloblastik süreci kanıtlar.

Ayırıcı tanıyı doğrula.

Mikst tip eksiklik anemisi (dimorfik anemi).

Demir eksikliği eritrositleri küçültürken,

B_{12}

/folat eksikliği büyütür. Bu iki zıt kuvvetin ortalaması 'yalancı bir normositoz' oluşturur.

Key Concept

Dimorfik Anemi ve Yalancı Normositoz

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic