Question

Difficulty: MediumAdrenal Korteks Hormonları

Hipofiz adenomu nedeniyle total hipofizektomi operasyonu geçiren 4545 yaşındaki bir hastanın postoperatif takibinde, adrenokortikotropik hormon (ACTHACTH) eksikliği gelişmiştir. Hastanın biyokimyasal analizlerinde glukokortikoid ve adrenal androjen düzeylerinin belirgin düştüğü saptanırken; serum sodyum (Na+Na^+), potasyum (K+K^+) ve kan basıncı düzeylerinin büyük oranda normal sınırlarda kaldığı gözlenmiştir.

Bu klinik tabloya göre, adrenal korteksin aşağıdaki tabakalarından hangisinin trofik yapısını ve fonksiyonel kapasitesini en iyi koruması beklenir?

  1. Zona glomerulosaAnswer
  2. B
    Zona fasikulata
  3. C
    Zona reticularis
  4. D
    Zona fasikulata ve zona reticularis birlikte
  5. E
    Adrenal korteksin tüm tabakaları

Answer

Adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa, mineralokortikoid (aldosteron) sentezinden sorumludur ve bu süreç esas olarak anjiyotensin II ve serum potasyumu tarafından kontrol edildiği için ACTH eksikliğinden etkilenmez.
Adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa, temel olarak Renin-Anjiyotensin sistemi (Anjiyotensin II) ve plazma potasyum konsantrasyonu tarafından kontrol edilir. Bu nedenle, hipofizden salınan ACTHACTH miktarındaki azalma veya tamamen yokluğu durumunda, zona fasikulata ve zona reticularis trofik desteğini kaybederek atrofiye uğrarken, zona glomerulosa tabakası morfolojik bütünlüğünü ve aldosteron salgı kapasitesini büyük oranda korur. Bu durum hastada elektrolit dengesinin ve kan basıncının ACTHACTH eksikliğine rağmen korunmasını açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Hipofizektomi sonucunda hangi hormonun eksildiğini belirle.
Total hipofizektomi, ön hipofizden salınan ACTHACTH (adrenokortikotropik hormon) kaybına yol açar.
Soruda belirtilen glukokortikoid düşüşü ve hipofiz cerrahisi bu eksikliği teyit eder.
2
Adrenal korteks tabakalarının ana düzenleyicilerini analiz et.
Zona glomerulosa: Anjiyotensin II ve K+K^+; Zona fasikulata ve reticularis: ACTHACTH.
Tabakalar arasındaki bu regülasyon farkı, trofik yapının korunup korunmayacağını belirler.
3
Vakadaki klinik bulguları (Na, K, kan basıncı) yorumla.
Sodyum, potasyum ve kan basıncının korunması, mineralokortikoid (aldosteron) aktivitesinin devam ettiğini gösterir.
Aldosteron sentezinin devam etmesi, bu sentezi yapan tabakanın (zona glomerulosa) fonksiyonel olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Adrenal korteksin zona glomerulosa tabakası, zona fasikulata ve zona reticularis'ten farklı olarak büyük oranda ACTH bağımsız bir regülasyon mekanizmasına (RAAS ve Potasyum) sahiptir.

Practice More

Sekonder adrenal yetmezlik (hipofiz kaynaklı) ile primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı) arasındaki elektrolit farklarını (hiperkalemi varlığı/yokluğu) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question