Yirmi dokuz yaşında kadın hasta, 7 yıldır devam eden oligomenore (yılda 6-7 kez), hafif akne ve kilo almaya rağmen normal BKİ (21,5 kg/m²) ile başvuruyor. Rutin hormon profili: FSH 6,2 mIU/mL, LH 10,8 mIU/mL, total testosteron 0,62 ng/mL (N: <0,6), DHEAS 320 µg/dL (N: 35-430), 17-OHP 2,8 ng/mL (N: <2,0), prolaktin 14 ng/mL, TSH 1,9 mIU/L. Transvajinal ultrasonografide her iki overde Rotterdam polikistik morfoloji kriteri karşılanmıyor (sağ over 7 folikül, sol over 8 folikül, her ikisi de <10 cm³). Klinik hirsutizm skoru (Ferriman-Gallwey): 7 (normal sınırda). Bu hastanın yönetiminde bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
- ACTH stimülasyon testi yaparak 17-OHP yanıtını değerlendirmekAnswer
- BYalnızca oligomenore ve hafif hiperandrojenizm bulgusuyla Rotterdam kriterleri karşılandığı için PKOS tanısını teyit edip tedaviye başlamak
- CSerbest testosteron düzeyi bakarak biyokimyasal hiperandrojenizmi doğrulamak ve PKOS tanısını kesinleştirmek
- DDeksametazon süpresyon testi (1 mg gece yarısı DST) uygulayarak Cushing sendromunun varlığını araştırmak
- ECYP21A2 gen analizi ile genetik testleme yaparak nonklasik adrenal hiperplazi tanısını doğrudan doğrulamak
Answer
ACTH stimülasyon testi yaparak 17-OHP yanıtını değerlendirmek
Bu hastada oligomenore ve sınır düzeyinde biyokimyasal hiperandrojenizm Rotterdam kriterlerinden ikisini karşılamaktadır; ancak transvajinal ultrasonografi polikistik over morfolojisini doğrulamamaktadır. Üstelik bazal 17-OHP 2,8 ng/mL ile NCAH için belirsiz gri bölgededir. PKOS ile özdeş klinik tablo yapan nonklasik 21-hidroksilaz eksikliğini ekarte etmek için altın standart olan ACTH stimülasyon testi bir sonraki zorunlu adımdır. Bu test negatif çıkarsa PKOS tanısı iki Rotterdam kriteri temelinde konabilir; pozitif çıkarsa tedavi yaklaşımı (düşük doz glukokortikoid) değişir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
PKOS tanısı koymadan önce NCAH (nonklasik adrenal hiperplazi) başta olmak üzere aynı fenotipik tabloyu taklit eden durumların ekarte edilmesi zorunludur; bazal 17-OHP'nin gri bölgede (2-10 ng/mL) saptanması ACTH stimülasyon testini zorunlu kılar.