Examkin

Question

Difficulty: HardSSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

4545 yaşında bir erkek hasta, yoğun iş temposunda uyanık kalmak amacıyla bir madde kullandıktan kısa süre sonra şiddetli baş ağrısı ve çarpıntı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 190/110190/110 mmHg, nabız 115115/dk, pupiller midriyatik ve cildin belirgin şekilde terli olduğu saptanıyor. Acil servis ekibi tarafından hastanın hipertansiyonunu kontrol altına almak amacıyla intravenöz propranolol uygulanıyor; ancak uygulama sonrası kan basıncının 235/140235/140 mmHg seviyesine yükseldiği ve göğüs ağrısının başladığı gözleniyor. Bu hastada gözlenen klinik tablodan ve ilaç etkileşiminden sorumlu olan maddenin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sinaptik veziküllerdeki monoamin transport sisteminin (VMAT) inhibisyonu
  2. Presinaptik nöronda dopamin ve norepinefrin geri alımının (reuptake) inhibisyonuAnswer
  3. C
    Adenozin A1A_1 ve A2AA_{2A} reseptörlerinin kompetitif antagonizması
  4. D
    Serotonin 5−HT2A5-HT_{2A} reseptörlerinin parsiyel agonizması
  5. E
    Glutamat NMDANMDA reseptörlerinin non-kompetitif antagonizması

Answer

Presinaptik nöronda dopamin ve norepinefrin geri alımının (reuptake) inhibisyonu
Hastada gözlenen klinik tablo ve propranolol uygulaması sonrası gelişen paradoksal kan basıncı artışı kokain kullanımını doğrulamaktadır. Kokain, presinaptik nöronda norepinefrin ve dopamin geri alımından sorumlu taşıyıcı proteinleri inhibe ederek sinaptik aralıktaki monoamin miktarını artırır. Bu durumda non-selektif bir beta-blokör olan propranolol verildiğinde, damarlardaki vazodilatör etkili β2\beta_2 reseptörler devre dışı kalır. Sonuç olarak, sinaptik aralıkta biriken norepinefrin sadece vazokonstriktör etkili α1\alpha_1 reseptörlerini uyarabilir (karşılanmamış alfa etkisi) ve bu da kan basıncının daha da yükselmesine, koroner vazospazma ve miyokard enfarktüsü riskine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik toksidromu tanımla
Hipertansiyon, taşikardi, midriyazis ve terli cilt (diyaforez) sempatomimetik bir tabloyu işaret eder.
Antikolinerjik toksidromdan (kuru cilt) ayırt etmek için cilt bulgusu kritiktir.
2
İlaç etkileşimini analiz et
Propranolol (non-selektif beta-blokör) sonrası kan basıncının yükselmesi 'karşılanmamış alfa-1 etkisi' (unopposed alpha-1 effect) olarak adlandırılır.
Vazodilatör etkili beta-2 reseptörler bloke edildiğinde, sinaptik aralıktaki yüksek norepinefrin sadece alfa-1 reseptörlerini uyararak şiddetli vazokonstriksiyona yol açar.
3
Sorumlu maddeyi ve mekanizmasını belirle
Bu paradoksal yanıt kokain kullanımı için karakteristiktir ve kokainin temel etkisi NET (norepinefrin taşıyıcısı) ve DAT (dopamin taşıyıcısı) blokajıdır.
Geri alım inhibisyonu sinaptik katekolamin seviyelerini hızla yükseltir.

Key Concept

Kokain toksisitesinde non-selektif beta-blokörlerin (örn. propranolol) kontrendike olması ve mekanizması.

Practice More

Kokain toksisitesinde gelişen hipertansif kriz ve koroner vazospazm tedavisinde phentolamine (alfa-blokör) veya labetalol (alfa/beta blokör) gibi seçeneklerin neden tercih edildiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

SSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

More questions from this topic