yaşında kadın hasta, son aydır ataklar halinde gelen çarpıntı, terleme ve anksiyete şikayetleri nedeniyle başvurduğu bir sağlık merkezinde "panik bozukluk ve sinüs taşikardisi" ön tanılarıyla propranolol tedavisi başlanmıştır. Hastanın ilacın ilk dozunu aldıktan kısa bir süre sonra şiddetli zonklayıcı baş ağrısı, bulantı ve kan basıncı ile acil servise başvurduğu görülmüştür. Yapılan tetkiklerinde idrar metanefrin düzeyleri yüksek saptanan ve feokromositoma tanısı kesinleşen bu hastada gelişen klinik tablonun fizyopatolojik temeli ve yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- -reseptör blokajı ile periferik vazodilatör etkinin ortadan kalkması sonucu oluşan uyarılmamış (unopposed) -adrenerjik vazokonstriksiyon; acil -blokaj ve ardından volüm ekspansiyonu.Answer
- B-blokörlerin direkt olarak kromaffin hücrelerden norepinefrin deşarjını tetiklemesi; propranolol dozunun artırılması ve agresif diüretik tedavisi.
- CTaşikardinin baskılanmasıyla kardiyak debinin kritik düzeyde düşmesi sonucu gelişen paradoksal hipertansiyon; acil pozitif inotropik destek ve tuz kısıtlaması.
- DKatekolaminlere bağlı gelişen vasküler -reseptör aşağı regülasyonu (down-regulation) sonucu gelişen vasküler instabilite; acil cerrahi rezeksiyon.
- EBaroreseptör refleksinin propranolol ile baskılanması sonucu oluşan vazomotor merkez stimülasyonu; sadece nitratlar ile tansiyon kontrolü.
Answer
Feokromositomada -blokaj yapılmadan önce başlanan -blokörler, reseptörleri üzerinden sağlanan vazodilatasyonu ortadan kaldırarak "uyarılmamış (unopposed) etkisi" ile hipertansif krize neden olur; tedaviye acilen -blokör eklenmeli ve hastanın kronik hipovolemisi volüm ekspansiyonu ile düzeltilmelidir.
Doğru yaklaşım, gelişen uyarılmamış vazokonstriksiyonunu kırmak için acilen -blokaj (fentolamin gibi) uygulamak ve damar yatağının genişlemesiyle ortaya çıkacak volüm açığını agresif sıvı replasmanı ile kapatmaktır. Propranolol kullanımı, aracılı vazodilatasyonu bloke ederek mevcut hipertansiyonu ağırlaştırmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Feokromositoma hazırlığında -blokaj daima -blokajdan önce gelmelidir; aksi takdirde 'uyarılmamış etkisi' hipertansif krizi tetikler.
Estimated Time:3m 0s