Question

Difficulty: HardTümör Belirteçleri ve Tarama Yöntemleri

6060 yaşında erkek hasta, genel sağlık kontrolü sırasında bakılan tetkiklerinde karsinoembriyonik antijen (CEA) düzeyinin 7.2ng/mL7.2 ng/mL (Normal: <5ng/mL<5 ng/mL) saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 4040 paket-yıl sigara öyküsü mevcut olup halen günde 11 paket sigara içmeye devam etmektedir. Fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmayan ve son 1010 yıldır herhangi bir kanser taraması yaptırmamış olan bu hastada, en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    CEA yüksekliği kolorektal kanser için yüksek spesifiteye sahip olduğundan, ileri evre bir maligniteyi dışlamak için hemen pozitron emisyon tomografisi (PET-BT) istenmelidir.
  2. Sigara içenlerde CEA düzeyinin 10ng/mL10 ng/mL altına kadar yükselebileceği bilinmeli; CEA takibi yerine hastaya kolonoskopi ve düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama önerilmelidir.Answer
  3. C
    Mevcut CEA yüksekliğini doğrulamak ve yanlış pozitifliği dışlamak amacıyla AFP ve CA 19-9 düzeyleri de istenerek genişletilmiş bir tümör paneli üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
  4. D
    CEA düzeyindeki hafif yükseklik tamamen sigaraya bağlanmalı, hasta asemptomatik ve fizik muayenesi normal olduğu için tarama testleri 65 yaşına kadar ertelenmelidir.
  5. E
    CEA düzeyi 1 ay sonra tekrarlanmalı; değerde artış saptanması durumunda akciğer grafisi ve tüm batın ultrasonografisi ile primer odak araştırılmalıdır.

Answer

Sigara içenlerde karsinoembriyonik antijen (CEA) düzeyinin hafif yükselebileceği (genellikle <10 ng/mL) göz önünde bulundurulmalı ve marker takibi yerine hastanın yaşı ve risk faktörlerine uygun olan kolonoskopi ve düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama yapılmalıdır.
CEA, kolorektal kanser taraması için önerilen bir test değildir; sigara kullanımı CEA düzeyini 10ng/mL10 ng/mL seviyelerine kadar yükseltebilir. 6060 yaşındaki bir hasta, güncel kılavuzlara göre hem kolorektal kanser (45-75 yaş) hem de akciğer kanseri (50-80 yaş, 20+ paket-yıl sigara) tarama grubundadır. Bu nedenle, marker sonucuna bakılmaksızın kolonoskopi ve düşük doz bilgisayarlı tomografi yapılması en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın CEA düzeyi ve eşlik eden faktörler (sigara kullanımı) değerlendirilir.
CEA'nın 7.2ng/mL7.2 ng/mL olması sigara içenlerde görülebilecek non-spesifik bir yükselmedir.
Sigara içimi, enflamatuar süreçler ve bazı benign durumlar CEA'yı malignite olmaksızın yükseltebilir.
2
Hastanın yaş ve risk faktörlerine göre gereken standart tarama protokolleri belirlenir.
6060 yaşındaki hasta için kolonoskopi (kolorektal tarama) ve 4040 paket-yıl öyküsü olan bu yaş grubundaki içiciler için düşük doz BT (akciğer tarama) endikedir.
Güncel kılavuzlar kolorektal taramaya 4545, akciğer taramasına (uygun sigara öyküsü ile) 5050 yaşında başlanmasını önerir.
3
Yanlış tarama stratejileri (tümör belirteci takibi) elenir.
Belirteç takibi yerine altın standart tarama yöntemlerine yönlendirilir.
Tümör belirteçlerinin çoğunluğu tarama (screening) değil, tedavi yanıtı ve nüks takibi (monitoring) amaçlıdır.

Key Concept

Tümör belirteçlerinin (özellikle CEA) tarama amaçlı kullanılmaması ve sigara gibi faktörlerin bu belirteçleri yükseltebileceği; asıl taramanın kanıta dayalı yöntemlerle (kolonoskopi, DDBT vb.) yapılması gerektiği.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question