Question

Difficulty: Very hardTarama Programları

3030 haftalık ve 14001400 gram olarak doğan, respiratuar distres sendromu (RDSRDS) nedeniyle sürfaktan uygulanan ve yatışının 33. gününde eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapılan bir bebeğin Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTPNTP) yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kan transfüzyonu yapıldığı için biyotinidaz enzim aktivitesi yalancı düşük saptanabilir; bu nedenle tarama testi transfüzyondan en erken 7272 saat sonra tekrarlanmalıdır.
  2. Preterm bebeklerde hipotalamo-hipofizer aksın immatüritesi nedeniyle gecikmiş TSH yükselmesi görülebileceği için, ilk topuk kanı TSH sonucu normal olsa dahi bebekten 22. haftada tekrar örnek alınmalıdır.Answer
  3. C
    Kistik fibrozis taramasında kullanılan İmmünreaktif Tripsinojen (IRTIRT) düzeyi prematürite ve hastalık stresinden etkilenmediğinden, ilk örnekte saptanan >70μg/L>70 \mu g/L değeri doğrudan tanısal kabul edilir.
  4. D
    Bebek parenteral nutrisyon (TPNTPN) alıyorsa, amino asit solüsyonlarının kan fenilalanin düzeyini düşürmesi nedeniyle fenilketonüri taraması bebek tam oral beslenmeye geçene kadar ertelenmelidir.
  5. E
    Gelişimsel kalça displazisi taraması için, prematürite tek başına bir risk faktörü olduğundan bebeğin düzeltilmiş yaşı 44-66 haftalık olduğunda kalça ultrasonografisi yapılmalıdır.

Answer

Preterm bebeklerde hipotalamo-hipofizer aksın immatüritesi nedeniyle gecikmiş TSH yükselmesi görülebileceği için, ilk topuk kanı TSH sonucu normal olsa dahi bebekten 2. haftada tekrar örnek alınmalıdır.
Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) rehberine göre; prematüre (<37 hafta), düşük doğum ağırlıklı (<2500 gr), hasta (yoğun bakımda yatan) ve transfüzyon alan bebeklerde tarama testleri 'Özel Durum' kurallarına tabidir. Bu bebeklerde pituiter aksın geç olgunlaşması nedeniyle TSH yükselmesi gecikebilir. Bu nedenle, ilk tarama örneği ne zaman alınmış olursa olsun ve sonucu ne çıkarsa çıksın, mutlaka 2. haftada (veya taburculuk sırasında) ikinci bir topuk kanı örneği alınarak tarama tekrarlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Bebek 37 haftadan küçük (30 hafta) ve 2500 gramdan düşük (1400g) doğmuştur; ayrıca transfüzyon almıştır.
Bu faktörlerin tamamı NTP protokolünde 'Özel Durumlar' kategorisine girer.
2
Konjenital Hipotiroidi protokolünün uygulanması
Preterm ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde TSH yanıtının gecikebileceği (gecikmiş TSH yükselmesi) ve ilk taramanın yalancı negatif çıkabileceği öngörülür.
İmmatür pituiter aks nedeniyle primer hipotiroidi olsa bile başlangıç TSH değeri düşük kalabilir.
3
Tekrar örneği zamanlamasının belirlenmesi
İlk topuk kanı örneği doğumda (ilk 72 saatte) alınsa bile, 2. haftada (genellikle 10-14. günler arası) mutlaka ikinci bir örnek alınması gerekir.
NTP rehberi 'Özel Durumlu Bebekler' için bu süreci zorunlu kılar.

Key Concept

Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nda (NTP) prematüre ve hasta bebeklerde 'Özel Durum' protokolü ve gecikmiş TSH yükselmesi kavramı.

Hints

1
NTP rehberinde 'Özel Durumlar' (prematüre, LBW, transfüzyon) için örnek alma zamanlamasını hatırlayın.
2
Transfüzyonun enzim testlerini (biyotinidaz) ve metabolit testlerini (PKU) nasıl farklı etkilediğini düşünün.

Practice More

Bebeklerde transfüzyon sonrası biyotinidaz ve galaktozemi taramasının kesinliği için RBC ömrü kadar (yaklaşık 120 gün) beklenmesi gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question