Question

Difficulty: MediumSelenyum ve İyot Metabolizması

İnsan genomunda UGA kodonu normal şartlarda translasyonu sonlandıran bir durdurucu kodon olsa da, mRNA'daki özel bir SECIS (Selenosistein İnserziyon Sekansı) dizisi varlığında bu kodon '21. amino asit' olan selenosisteini kodlar. Bu mekanizma ile sentezlenen selenoproteinlerin tiroid metabolizması üzerindeki fonksiyonel önemi düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İyodotironin deiyodinaz enzimlerinin yapısında selenosistein bulunması nedeniyle selenyum eksikliği durumunda T4T_4'ten aktif T3T_3 formuna dönüşüm bozulur.Answer
  2. B
    İyodun tiroid folikül hücresi bazolateral membranından alınmasını sağlayan NIS (Sodyum-İyot Simporter) proteininin sentezi için çinko zorunlu bir kofaktördür.
  3. C
    Tiroid folikül hücresi apikal membranında bulunan Pendrin taşıyıcısı, iyot/klor değişimini gerçekleştirmek için bakır bağımlı bir oksidasyon basamağına ihtiyaç duyar.
  4. D
    Selenosistein sentezi sırasında UGA kodonunun amino asit kodlaması için SECIS elementinin mRNA'nın kodlayıcı bölgesinde (coding region) bulunması şarttır.
  5. E
    Tiroid peroksidaz (TPO) enzimi, iyot organifikasyonu ve kenetlenme reaksiyonları sırasında aktif merkezindeki selenyum atomunu kullanarak hidrojen peroksiti parçalar.

Answer

İyodotironin deiyodinaz enzimlerinin yapısında selenosistein bulunması nedeniyle selenyum eksikliği durumunda T4T_4'ten aktif T3T_3 formuna dönüşüm bozulur.
Selenyum, vücutta selenosistein içeren enzimler (selenoproteinler) aracılığıyla işlev görür. Bu enzim grubunun en önemli üyelerinden biri olan iyodotironin deiyodinazlar (D1, D2, D3), T4T_4 hormonundan iyot kopararak onu aktif T3T_3 formuna dönüştürürler. Dolayısıyla selenyum eksikliği periferal dokularda aktif tiroid hormonu sentezini bozarak hipotiroidi kliniğine katkıda bulunabilir.

Step-by-Step Solution

1
Selenosistein sentez mekanizmasını ve selenoproteinleri hatırla.
UGA kodonunun SECIS dizisi varlığında selenosistein (21. amino asit) kodladığı ve bu amino asidin deiyodinazlar gibi spesifik enzimlerin yapısına katıldığı belirlenir.
Selenyumun biyolojik etkilerinin çoğu bu özel sentez mekanizması ile sentezlenen proteinler üzerindendir.
2
Tiroid hormon aktivasyon yolağını incele.
T4T_4 (tiroksin) hormonunun periferal dokularda aktif T3T_3 (triiyodotironin) formuna dönüşmesi için selenyum bağımlı deiyodinaz enzimlerine ihtiyaç duyulduğu saptanır.
Selenyum ve iyot metabolizması arasındaki klinik ve biyokimyasal bağlantı noktası iyodotironin deiyodinaz enzimleridir.

Key Concept

İyodotironin deiyodinazlar (selenoproteinler) aracılığıyla selenyum ve iyot metabolizmasının entegrasyonu.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question