Parasetamol intoksikasyonunda hepatoselüler hasarı önlemek amacıyla kullanılan ve yapısında serbest sülfidril (-SH) grubu bulunduran bir ajan, kronik bronşit tanılı bir hastaya balgam viskozitesini azaltmak amacıyla nebülizatör ile uygulanmıştır. Uygulama sonrası hastada ani gelişen hırıltılı solunum (wheezing) ve dispne tablosu gözlenmiştir.
Bu klinik tabloya neden olan ilacın mukolitik etki mekanizması ve gelişen yan etkinin nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- Mukoproteinlerdeki disülfit bağlarını indirgeyerek koparması – İlacın asidik yapısı ve sülfidril grubunun oluşturduğu lokal irritasyonAnswer
- BBalgamdaki nötrofil kaynaklı polimerize DNA'yı hidrolize etmesi – Yabancı protein yapısına karşı gelişen IgE aracılı hipersensitivite
- CGastrik mukozadaki vagal reseptörleri uyararak bronşiyal sekresyonu artırması – Sistemik kolinerjik uyarım sonucu bronkokonstriksiyon
- DTip II pnömositlerden sürfaktan sentezini ve salınımını artırması – Alveolar yüzey geriliminin ani düşüşüne bağlı atelektazi
- ESolunum yolu epitel hücrelerinde klor kanallarını aktive etmesi – Elektrolit dengesizliğine bağlı silier disfonksiyon
Answer
İlacın serbest sülfidril grupları ile mukoproteinlerdeki disülfit bağlarını koparması ve lokal irritasyon sonucu bronkospazm yapmasıdır.
Soruda tarif edilen ilaç N-asetilsisteindir (NAC). NAC, parasetamol (asetaminofen) intoksikasyonunda glutatyon prekürsörü olarak hayat kurtarıcı bir antidottur. Mukolitik olarak ise, yapısındaki serbest sülfidril (-SH) grupları sayesinde balgamdaki mukoproteinlerin disülfit bağlarını (-S-S-) indirgeyerek koparır ve viskoziteyi azaltır. Ancak inhalasyon yoluyla uygulandığında (özellikle hiperreaktif hava yolu olan hastalarda) lokal irritan etkisi nedeniyle ciddi bronkospazma neden olabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mukolitik İlaç Mekanizmaları ve Yan Etkileri