62 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetiyle aci… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$62$ yaşında erkek hasta, $3$ gündür devam eden bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ inguinal bölgede ağrılı, redükte edilemeyen bir kitle saptanıyor. Hastanın genel durumu bozuk, tansiyonu $85/50$ $mmHg$ , nabzı $120/dk$ ve laktat düzeyi $6.5$ $mmol/L$ olarak ölçülüyor.

Hastanın tetkik sonuçları aşağıdadır:

Parametre	Değer
$pH$	$7.42$
$pCO_2$	$38$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$23$ $mEq/L$
$Na^+$	$138$ $mEq/L$
$Cl^-$	$88$ $mEq/L$

Bu arter kan gazı ve biyokimya sonuçlarına göre en olası asit-baz bozukluğu tanısı aşağıdakilerden hangisidir?

Mikst tip (artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)Answer
B
İzole artmış anyon açıklı metabolik asidoz
C
İzole metabolik alkaloz
D
Normal asit-baz dengesi
E
Mikst tip (normal anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)

Answer

Mikst tip (artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)

Doğru seçenek, hastadaki klinik tabloyla (boğulmuş fıtık/şok ve kusma) tam uyumludur. Hesaplanan anyon açığı (

27

), laktik asidoz varlığını (HAGMA) gösterirken; Delta-Delta analizi sonucunda beklenen bikarbonatın (

38

) normalden yüksek çıkması, kusmaya bağlı gelişen metabolik alkalozun varlığını kanıtlar. Bu iki zıt bozukluk birbirini dengeleyerek

pH

'ın normal aralıkta kalmasına neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

Anyon Açığı (AA) hesaplanır.

AA = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 138 - (88 + 23) = 27

mEq/L

Normal anyon açığı

12 \pm 2

mEq/L

kabul edilir.

27

değeri artmış bir anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) olduğunu gösterir.

Delta Anyon Açığı (

\\Delta AA

) hesaplanır.

\\Delta AA = \text{Ölçülen } AA - \text{Normal } AA = 27 - 12 = 15

Anyon açığındaki sapma miktarını bulmak için gereklidir.

Düzeltilmiş (Beklenen)

HCO_3^-

hesaplanır (Delta-Delta Analizi).

\\text{Beklenen } HCO_3^- = \\text{Ölçülen } HCO_3^- + \\Delta AA = 23 + 15 = 38

mEq/L

Eğer asidoz tek başına olsaydı, her

1

birim

AA

artışı için

HCO_3^-

yaklaşık

1

birim düşmeliydi.

Sonuç yorumlanır.

Düzeltilmiş

HCO_3^-

(

38

), normal üst sınırı olan

26

'dan çok daha yüksektir.

Bu durum, hastada hem anyon açığı artmış metabolik asidoz (laktik asidoz/şok) hem de metabolik alkaloz (kusma) olduğunu ve bu iki durumun

pH

'ı normale yakın bir seviyede maskelediğini kanıtlar.

Key Concept

Normal

pH

ve normal bikarbonat değerleri, ağır bir mikst asit-baz bozukluğunu gizleyebilir; bu nedenle her zaman anyon açığı ve Delta-Delta analizi yapılmalıdır.

Practice More

Benzer bir vakada idrar klor düzeyinin metabolik alkalozun ayırıcı tanısındaki önemini inceleyin.

Alternative Method

Klinik ipuçlarını kullanarak eleme yapılabilir: Şok tablosu (HAGMA) + Kusma (Metabolik Alkaloz) = Mikst Bozukluk.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Topics

More questions from this topic