Plazma iyodür () konsantrasyonundaki akut ve belirgin artış, tiroid folikül hücrelerinde iyodun tiroglobuline bağlanmasını (organifikasyon) ve dolayısıyla hormon sentezini geçici olarak inhibe eder. Bu durum fizyolojide Wolff-Chaikoff etkisi olarak tanımlanır. Ancak yaklaşık 2-10 gün içerisinde, yüksek iyodür seviyeleri devam etse bile tiroid bezi bu baskılayıcı etkiden kurtularak hormon sentezini yeniden başlatır. Tiroid bezinin Wolff-Chaikoff etkisinden 'kaçış' (escape) gerçekleştirmesini sağlayan temel adaptif mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Bazolateral membrandaki Sodyum-İyodür Simporter (NIS) ekspresyonunun ve aktivitesinin azalmasıAnswer
- BApikal membrandaki Pendrin taşıyıcılarının sayısının artırılarak iyodun hızla kolloide transfer edilmesi
- CTiroid peroksidaz (TPO) enziminin yüksek iyodür konsantrasyonuna karşı duyarsızlaşması (desensitizasyon)
- DHipotalamusta TRH salgısının artırılarak TSH üzerinden bezi stimüle eden kompansatuar yanıt
- Eİntratiroidal deiyodinaz aktivitesinin artarak sentezlenen hormonların yıkımını hızlandırması
Answer
Bazolateral membrandaki Sodyum-İyodür Simporter (NIS) ekspresyonunun ve aktivitesinin azalması
Wolff-Chaikoff etkisinden kaçışın temelinde, yüksek intrasellüler iyodürün bazolateral membrandaki NIS (Sodyum-İyodür Simporter) sentezini mRNA düzeyinde baskılaması yatar. Bu baskılanma sonucunda folikül hücresine iyot girişi azalır, hücre içi iyot konsantrasyonu düşer ve tiroid peroksidaz (TPO) üzerindeki inhibisyon kalkarak hormon sentezi normale döner.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Wolff-Chaikoff etkisinden kaçış, NIS (Sodyum-İyodür Simporter) down-regülasyonu sayesinde intratiroidal iyodun azaltılmasıyla gerçekleşen otoregülatuvar bir süreçtir.