Altmış iki yaşında erkek hasta, son iki haftadır devam eden ve her yemekten sonra tekrarla… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Altmış iki yaşında erkek hasta, son iki haftadır devam eden ve her yemekten sonra tekrarlayan fışkırır tarzda kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde epigastrik hassasiyet ve çalkantı sesi (succussion splash) saptanıyor. Hasta letarjik görünümde olup kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $115$ /dakika ve cilt turgoru azalmış olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde saptanan değerler aşağıda verilmiştir:

Parametre	Değer	Birim
$pH$	$7,41$	-
$pCO_2$	$40$	mmHg
$HCO_3^-$	$25$	mEq/L
$Na^+$	$138$	mEq/L
$K^+$	$3,1$	mEq/L
$Cl^-$	$88$	mEq/L
Albümin	$4,0$	g/dL

Bu hastadaki asit-baz bozukluğunun en doğru tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Normal asit-baz dengesi
Mikst tipte (yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz) asit-baz bozukluğuAnswer
C
Kompanse edilmiş respiratuar asidoz ve metabolik alkaloz
D
Sadece yüksek anyon açıklı metabolik asidoz
E
Paradoksal asidüri ile karakterize izole metabolik alkaloz

Answer

Mikst tipte (yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz) asit-baz bozukluğu

Hastanın klinik tablosunda iki temel olay vardır: Mide çıkış obstrüksiyonuna bağlı şiddetli kusma (hidrojen ve klor kaybı ile sonuçlanan metabolik alkaloz) ve buna ikincil gelişen ağır dehidratasyon/şok (doku perfüzyon bozukluğu ve laktik asit birikimi ile sonuçlanan yüksek anyon açıklı metabolik asidoz). Laboratuvarda

pH

HCO_3

normal görünse de, anyon açığı (

138 - [88+25] = 25

) belirgin şekilde artmıştır. Delta anyon açığı (

25 - 12 = 13

), ölçülen bikarbonata eklendiğinde (

25 + 13 = 38

) hastanın asidoz öncesi bikarbonat seviyesinin çok yüksek olduğu (

38

mEq/L) ve bir alkalozun eşlik ettiği kanıtlanır.

Step-by-Step Solution

pH

değerini kontrol et

pH = 7,41

(Normal)

Genel asit-baz durumunu belirlemek için ilk adımdır, ancak normal olması bozukluk olmadığını göstermez.

Anyon Açığını (

AG

) hesapla

AG = Na - (Cl + HCO_3) = 138 - (88 + 25) = 25

mEq/L

Normal

AG = 12 \pm 2

mEq/L'dir.

25 > 14

olduğu için hastada yüksek anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) vardır.

Delta-Delta (

\Delta AG / \Delta HCO_3

) analizi yap

\Delta AG = 25 - 12 = 13

. Beklenen

HCO_3 = 24 - 13 = 11

. Ölçülen

HCO_3 = 25

Asidoz bikarbonatı

11

mEq/L'ye düşürmeliydi, ancak

25

mEq/L ölçülmüştür (

25 > 11

). Bu fark (

25 - 11 = 14

mEq/L), tabloya eklenmiş bir metabolik alkalozun kanıtıdır.

Klinik korelasyon sağla

Kusma (alkaloz) + Şok/Hipoperfüzyon (asidoz)

Klinik tablo laboratuvarla tam uyumludur; iki zıt bozukluk birbirini maskelemiştir.

Key Concept

Mikst Asit-Baz Bozuklukları ve Delta-Delta Hesabı

Practice More

Bu hastada idrar elektrolitleri bakıldığında klorun

10

mEq/L'nin altında (klora yanıtlı alkaloz) ve paradoksal olarak idrar

pH

'ının asidik olması beklenir.

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic