Hiperkolesterolemi tedavisi için rosuvastatin kullanan bir hastada, belirgin hipertrigliseridemi gelişmesi üzerine tedaviye bir fibrat türevi eklenmesi planlanmaktadır. Bu kombinasyonda miyopati ve rabdomiyoliz riskini en aza indirmek amacıyla gemfibrozil yerine fenofibrat tercih edilmesinin temel farmakokinetik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Gemfibrozilin, statinlerin hepatik alımını sağlayan OATP1B1 taşıyıcısını ve glukuronidasyonunu inhibe etmesiAnswer
- BFenofibratın, statinlerin metabolizmasından sorumlu CYP3A4 izoenzimini güçlü şekilde indüklemesi
- CGemfibrozilin, iskelet kası hücrelerinde doğrudan sitotoksik etki gösteren PPAR-gamma reseptörlerini aktive etmesi
- DFenofibratın, statinlerin renal tübüler sekresyonunu artırarak sistemik maruziyeti azaltması
- EGemfibrozilin, statinlerin plazma proteinlerine bağlanmasını engelleyerek serbest fraksiyonu artırması
Answer
Gemfibrozilin, statinlerin hepatik alımını sağlayan OATP1B1 taşıyıcısını ve glukuronidasyonunu inhibe etmesi
Gemfibrozil, diğer fibratlardan (özellikle fenofibrattan) farklı olarak, statinlerin hepatik alımından sorumlu OATP1B1 taşıyıcısını ve statinlerin eliminasyonunda rol oynayan glukuronidasyon enzimlerini güçlü şekilde inhibe eder. Bu durum, statinlerin plazma konsantrasyonunun belirgin şekilde artmasına ve doza bağlı yan etkilerin (miyopati, rabdomiyoliz) ortaya çıkmasına neden olur. Fenofibrat, statinlerin glukuronidasyonunu etkilemez ve OATP1B1 üzerindeki etkisi ihmal edilebilir düzeydedir, bu nedenle kombinasyon tedavilerinde tercih edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fibrat-Statin Etkileşimi (Gemfibrozil vs Fenofibrat)
Hints
1
Statinlerin karaciğere girip etki göstermesi ve metabolize edilmesi için bir taşıyıcıya ihtiyacı vardır. Gemfibrozil bu kapıyı kapatır.
2
Rosuvastatin, CYP enzimlerinden ziyade organik anyon taşıyıcı polipeptidler (OATP) ile karaciğere alınır.
3
Cevap, gemfibrozilin OATP1B1 taşıyıcısını inhibe ederek statinlerin kan düzeyini yükseltmesiyle ilgilidir.
Practice More
Rosuvastatinin metabolizmasında CYP enzimlerinin rolünü ve diğer statinlerle (örn. Atorvastatin) farkını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s