Question

Difficulty: HardDuyu Reseptörleri ve Somatosensoriyel Sistem

Duyu muayenesi yapılan bir gönüllüde, el sırtına uygulanan 100 gramlık100 \text{ gramlık} bir bazal basınçtaki 10 gramlık10 \text{ gramlık} artışın fark edilebildiği saptanmıştır. Ancak aynı bölgeye 1 kg1 \text{ kg} bazal basınç uygulandığında, farkın hissedilebilmesi için ağırlığa en az 100 gram100 \text{ gram} eklenmesi gerektiği gözlenmiştir. Somatosensoriyel sistemde Weber-Fechner yasası olarak bilinen bu durumun (uyaran şiddeti arttıkça fark edilebilir eşiğin büyümesi) duyu reseptörü düzeyindeki temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Reseptör potansiyeli genliğinin, uyaran şiddetindeki artışla logaritmik veya non-lineer olarak değişmesiAnswer
  2. B
    Reseptörlerin uyaranın başlangıcında yüksek frekansta yanıt verip hızla susması (fazik adaptasyon)
  3. C
    Şiddetli uyaranlarda afferent sinir lifinde oluşan aksiyon potansiyellerinin genliğinin (amplitüd) artması
  4. D
    Somatosensoriyel korteksteki lateral inhibisyon mekanizması ile uyaranın merkezinin keskinleştirilmesi
  5. E
    Reseptörlerin sadece belirli bir eşik değerin üzerindeki uyaranlara 'ya hep ya hiç' şeklinde yanıt vermesi

Answer

Reseptör potansiyeli genliğinin uyaran şiddetiyle logaritmik veya non-lineer olarak değişmesi, Weber-Fechner yasasının temelini oluşturur.
Weber-Fechner yasası, algılanan duyu şiddetinin uyaran şiddetinin logaritmasıyla orantılı olduğunu ifade eder. Bunun fizyolojik temeli, reseptör potansiyelinin genliğinin uyaran şiddeti arttıkça giderek azalan bir oranda (logaritmik/dereceli) artmasıdır. Bu 'kompresyon' mekanizması, reseptörlerin milyarlarca kat farklı şiddetteki uyaranlara (örneğin hafif bir esintiden şiddetli bir basınca kadar) yanıt verebilmesini mümkün kılar.

Step-by-Step Solution

1
Weber-Fechner Yasasını Analiz Et
Uyaran şiddeti (SS) arttıkça, fark edilebilir en küçük değişim miktarının (ΔSΔS) arttığı, ancak oranın (ΔS/SΔS/S) sabit kaldığı bir durumdur.
Psikofiziksel bir gözlem olan bu durum, duyuların yoğunluk aralığını nasıl kodladığını açıklar.
2
Reseptör Potansiyeli Özelliğini Belirle
Reseptör potansiyeli genliğinin, uyaran şiddetindeki artışla logaritmik olarak artması (kompresyon).
Bu mekanizma, reseptörün çok zayıf uyaranlara duyarlı kalmasını sağlarken, çok güçlü uyaranlarda doygunluğa ulaşmamasını sağlar.
3
Aksiyon Potansiyeli Frekans Kodlamasını İlişkilendir
Reseptör potansiyeli genliği arttıkça aksiyon potansiyeli frekansı artar, böylece logaritmik şiddet bilgisi merkeze iletilir.
Duyu yoğunluğu bilgisi merkezi sinir sistemine frekans modülasyonu ile aktarılır.

Key Concept

Weber-Fechner Yasası ve Reseptör Potansiyeli Kompresyonu
Rate this question